{"id":8573,"date":"2025-05-26T14:06:55","date_gmt":"2025-05-26T12:06:55","guid":{"rendered":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/?p=8573"},"modified":"2025-05-26T16:41:25","modified_gmt":"2025-05-26T14:41:25","slug":"manoppello-reka-pelna-klosow-relacja-z-pobytu-studyjnego-zespolu-sztuka-i-metafizyka-w-sanktuarium-volto-santo-w-manoppello","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/?p=8573","title":{"rendered":"Manoppello \u2013 r\u0119ka pe\u0142na k\u0142os\u00f3w. Relacja z pobytu studyjnego Zespo\u0142u Sztuka i Metafizyka w Sanktuarium Volto Santo w Manoppello"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"8573\" class=\"elementor elementor-8573\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-65ddd0f e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"65ddd0f\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-864971d elementor-widget__width-initial elementor-widget-tablet__width-initial elementor-widget-mobile__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"864971d\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.23.0 - 15-07-2024 *\/\n.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-stacked .elementor-drop-cap{background-color:#69727d;color:#fff}.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-framed .elementor-drop-cap{color:#69727d;border:3px solid;background-color:transparent}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap{margin-top:8px}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap-letter{width:1em;height:1em}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap{float:left;text-align:center;line-height:1;font-size:50px}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap-letter{display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Bernadeta Stano<\/strong><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Manoppello to niewielka miejscowo\u015b\u0107 w rejonie Abruzji, roz\u0142o\u017cona na zboczu zalesionego wzg\u00f3rza mi\u0119dzy wysokimi masywami g\u00f3rskimi Gran Sasso i Majella a wybrze\u017cem Adriatyku. Sanktuarium Volto Santo \u2013 \u015awi\u0119tego Oblicza, kt\u00f3rego kustoszami s\u0105 od wiek\u00f3w kapucyni, usadowi\u0142o si\u0119 wraz z cmentarzem w g\u00f3rnych partiach wzniesienia. Widoki na g\u00f3ry z dziedzi\u0144ca przed ko\u015bcio\u0142em zapieraj\u0105 dech w piersiach. \u201eWsta\u0142, przenikn\u0105\u0142 skalne mury, B\u00f3g natury. Alleluja\u201d \u2013 \u015bpiewaj\u0105 wierni w pie\u015bni wielkanocnej wyra\u017caj\u0105cej rado\u015b\u0107 ze zmartwychwstania Jezusa, kt\u00f3ry jest uwa\u017cany r\u00f3wnocze\u015bnie za Boga natury i Boga, kt\u00f3ry przezwyci\u0119\u017cy\u0142 \u015bmier\u0107.<\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8604\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1.jpg\" alt=\"\" width=\"4080\" height=\"1836\" \/><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"> Pobyt naszego zespo\u0142u badawczego Sztuka i Metafizyka w Manoppello i jego najbli\u017cszej okolicy zawiera\u0142 oba te konteksty, czego namacalnym \u015bwiadectwem s\u0105 te zamieszczone poni\u017cej osobiste relacje i fotografie. Przygotowywanie wystawy i konferencji naukowej w budynkach nale\u017c\u0105cych do Sanktuarium i z osobami, kt\u00f3re na co dzie\u0144 opiekuj\u0105 si\u0119 relikwi\u0105 \u2013 Wizerunkiem, Obliczem, Chust\u0105\u2026. z Manoppello i przybywaj\u0105cymi tu pielgrzymami (zgromadzenie Braci Mniejszych Kapucyn\u00f3w i Zgromadzenie Si\u00f3str S\u0142u\u017cebniczek Krwi Chrystusa) sprawi\u0142a, \u017ce wiele godzin sp\u0119dzili\u015bmy przy Nim, wobec Niego, obok Niego. Tu nocami powstawa\u0142y teksty i obrazy, kt\u00f3re tylko tam mog\u0142y zosta\u0107 doko\u0144czone i tu zyskiwa\u0142y ostateczny sens.<\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8609\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/20250430_081927.jpg\" alt=\"\" width=\"4080\" height=\"1836\" \/><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Rozmowy mi\u0119dzy sob\u0105, rozmowy z Nim, ws\u0142uchiwanie si\u0119 w cisz\u0119 czyli w siebie, pozwoli\u0142y dopi\u0105\u0107 i upubliczni\u0107 pierwszy etap projektu o pi\u0119knym tytule: <i>Metafizyczno\u015b\u0107 obrazu. Obfito\u015b\u0107 przenikania, czyli o synestetycznej warto\u015bci dzie\u0142a, <\/i>kt\u00f3ry zainicjowa\u0142 Stanis\u0142aw W\u00f3jcicki<b>.<\/b> Efekty, o kt\u00f3rych mowa to m. in. wystawa artyst\u00f3w-wyk\u0142adowc\u00f3w i student\u00f3w Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie pod tytu\u0142em \u201eTwarz\u0105 w Twarz \/ Faccia a Faccia\u201d. Mia\u0142a ona w mo\u017cliwie najdelikatniejszy spos\u00f3b wej\u015b\u0107 w t\u0119 przestrze\u0144, ale te\u017c stanowi\u0107 wyj\u0105tkowe forum dialogu interdyscyplinarnego. \u201eChcieliby\u015bmy, by nasze prace stanowi\u0142y wotum, co\u015b, co tu pozostawimy, by wyrazi\u0107 nasz\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 za to, \u017ce mogli\u015bmy by\u0107 w tym szczeg\u00f3lnie dla nas wa\u017cnym miejscu. Wraz z przywiezionymi pracami chcieliby\u015bmy wnie\u015b\u0107 w nie w\u0142asne intencje i rozwa\u017cania zwi\u0105zane w najintymniejsz\u0105 z mo\u017cliwych relacji, z Bogiem.\u201d &#8211; deklarowali arty\u015bci. Mo\u017cna zatem m\u00f3wi\u0107, \u017ce wystawa ta stanowi\u0142a rodzaj modlitwy dzi\u0119kczynnej i wprowadzenia artystycznymi \u015brodkami do kontemplacji Boskiego Oblicza z Manoppello&#8230;, a zarazem przedmowy (\u0142ac. <i>praefatio<\/i>) dla ich dalszych planowanych po powrocie dzia\u0142a\u0144. Po\u015bwi\u0119cimy jej niebawem osobny artyku\u0142 na naszym portalu.<\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8591\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/sala-konferencyjna.jpg\" alt=\"\" width=\"639\" height=\"440\" \/><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Drugim namacalnym efektem naszych prac przed wyjazdem i w czasie pobytu by\u0142a polsko-w\u0142oska konferencja naukowa o tytule takim jak projekt, kt\u00f3ra dla naszego zespo\u0142u stanowi\u0142a okazj\u0119 poznania os\u00f3b zaanga\u017cowanych w badania i popularyzacj\u0119 wiedzy o historii i fenomenie wsp\u00f3\u0142czesnej recepcji Volto Santo. Obawiali\u015bmy si\u0119 o powodzenie tego trudnego dla nas logistycznie przedsi\u0119wzi\u0119cia, ale mo\u017cemy stwierdzi\u0107 z dum\u0105, \u017ce mimo skromnych \u015brodk\u00f3w finansowych i odleg\u0142o\u015bci, kt\u00f3re dzieli nasze \u015brodowiska pracy, dosz\u0142o do spotkania, kt\u00f3re nie tylko nam da\u0142o po\u017cywk\u0119 do dalszej pracy, ale i go\u015bciom potwierdzi\u0142o, a zapewne i niekt\u00f3rym przywr\u00f3ci\u0142o sens ich wysi\u0142ku badawczego. W konferencji wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 osoby duchowne, publicy\u015bci, badacze: historycy sztuki filozofowie i arty\u015bci; m. in. Czes\u0142aw Gadacz OFMCap, prof. Antonio Bini, s. M. Monika Gutowska SAS i dr Kazimierz Piotrowski. <\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8587\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/DSC_0353.jpg\" alt=\"\" width=\"6016\" height=\"4000\" \/> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8589\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/DSC_0588.jpg\" alt=\"\" width=\"6016\" height=\"4000\" \/><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Dyskusja toczy\u0142a si\u0119 wok\u00f3\u0142 historycznych i wsp\u00f3\u0142czesnych kontekst\u00f3w Volto Santo, z uwzgl\u0119dnieniem wp\u0142ywu, jaki wywiera wielowiekowe dziedzictwo kulturowe i religijne tego obrazu ma na ikonografi\u0119 sztuki religijnej i sakralnej oraz roli, kt\u00f3r\u0105 ma do odegrania we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie. Prelegenci wskazywali jakie efekty daje zastosowania naukowych narz\u0119dzi interpretacji z zakresu filozofii, teologii i historii sztuki do Wizerunku z Manoppello oraz innych relikwii \u201enie r\u0119k\u0105 ludzk\u0105 uczynionych\u201d. Swoimi rozwa\u017caniami na temat wp\u0142ywu Biblii i hagiografii na ich proces tw\u00f3rczy podzielili si\u0119 r\u00f3wnie\u017c arty\u015bci, uczestnicy wystawy \u201eTwarz\u0105 w Twarz \/ Faccia a Faccia\u201d. Z cz\u0119\u015bci\u0105 z tych wyst\u0105pie\u0144 b\u0119dzie mo\u017cna si\u0119 zetkn\u0105\u0107 w przygotowywanej obecnie monografii pt. <i>B\u00f3g pi\u0119kny. Welon z Manoppello i ikonologia Wcielenia. <\/i>Wyst\u0105pienia wzbogaci\u0142y dwa materia\u0142y filmowe: film w re\u017cyserii Jaros\u0142awa R\u0119dziaka pod tytu\u0142em ,,Oblicze Jezusa\u201d oraz dokument przygotowany przez prof. Antonio Biniego przypominaj\u0105cy osob\u0119 ojca profesora <span style=\"color: #370e00;\">Heinricha Pfeiffera<\/span> oraz jego wk\u0142ad w badania nad Welonem z Manoppello w latach 90. XX wieku. Bardzo wa\u017cnym potwierdzeniem kierunku naszych bada\u0144 by\u0142a obecno\u015b\u0107 podczas obrad siostry Blandiny Paschalis Schl\u00f6mer, trapistki, pionierki bada\u0144 naukowych na temat Ca\u0142un z Manoppello. Osobiste spotkanie z ni\u0105, wsp\u00f3lna medytacja nad Obliczem, by\u0142o tym, co z pewno\u015bci\u0105 pozostanie z nami na d\u0142u\u017cej.<\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Zesp\u00f3\u0142 Badawczy Sztuka i Metafizyka<\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">dr hab. \u0141ukasz Murzyn prof. UKEN, dr Sebastian Stankiewicz, dr hab. Rafa\u0142 Solewski prof. UKEN, dr Bernadeta Stano, dr Agnieszka Daca, dr Jacek Pasieczny, mgr Stanis\u0142aw W\u00f3jcicki; go\u015b\u0107 zespo\u0142u: Anna Gr\u0105bczewska<\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8610\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/7.jpg\" alt=\"\" width=\"1800\" height=\"2700\" \/><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>Wsp\u00f3\u0142czesne badania i publikacje naukowe na temat Chusty z Manoppello, jak dot\u0105d nie s\u0105 w stanie wyja\u015bni\u0107 sposobu utworzenia obecnego na niej wizerunku twarzy Chrystusa. Jednocze\u015bnie nak\u0142adanie si\u0119 topografii plam krwi i uk\u0142adu twarzy z pozosta\u0142ymi zachowanymi p\u0142\u00f3tnami grobowymi Jezusa z Nazaretu, szczeg\u00f3lnie widoczne w zestawieniu z tzw. Ca\u0142unem Tury\u0144skim i Chust\u0105 z Oviedo nosz\u0105c\u0105 jedynie plamy krwi z ust i nosa skaza\u0144ca, nie pozostawiaj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci, co do faktu, \u017ce chusta le\u017ca\u0142a na twarzy tego samego zmar\u0142ego. Obraz z Manoppello zawiera wizerunek \u0142\u0105cz\u0105cy wszystkie \u015blady tortur, z\u0142ama\u0144 i zranie\u0144 rozpoznawalnych na pozosta\u0142ych p\u0142\u00f3tnach grobowych z widokiem po\u015bwiadczaj\u0105cym \u017cywego cz\u0142owieka, jakby bior\u0105cego pierwszy oddech w momencie reanimacji, z charakterystycznymi efektami reakcji na dawk\u0119 tlenu, podobnymi tak\u017ce do tych, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 u noworodk\u00f3w. Obraz w niewiadomy spos\u00f3b utrwalony na p\u00f3\u0142przezroczystych w\u0142\u00f3knach bisioru morskiego, powsta\u0142y raczej w wyniku zmian molekularnych poddanej promieniowaniu materii ni\u017c jakiejkolwiek znanej ingerencji cz\u0142owieka, jest bogatym no\u015bnikiem szeregu informacji. Ca\u0142kowicie zanikaj\u0105cy pod \u015bwiat\u0142o, w r\u00f3\u017cnych warunkach o\u015bwietleniowych ujawnia r\u00f3\u017cne widoki nios\u0105ce kolejne porcje wiedzy na temat m\u0119ki, \u015bmierci i &#8230;zmartwychwstania Chrystusa. Natura tego obiektu, a tak\u017ce spos\u00f3b jego wyeksponowania w nawie \u015bwi\u0105tyni, mog\u0105 by\u0107 w mojej ocenie modelem strukturalnym wsp\u00f3\u0142czesnych dzie\u0142 sztuki religijnej i sakralnej. Zawieraj\u0105 one szereg wa\u017cnych podpowiedzi tak\u017ce dla wsp\u00f3\u0142czesnych artyst\u00f3w nowych medi\u00f3w. Relikwia ta prowokuje do przemy\u015blenia na nowo nie tylko teologii malarstwa czy fotografii, ale tak\u017ce idei obiektu i obiektu ready made, instalacji, wideo instalacji, AR i VR. Spos\u00f3b dost\u0119pu do Volto Santo inicjuje ogl\u0105d interaktywny i performatywny a przezroczysto\u015b\u0107 wizerunku, przez kt\u00f3ry widzimy innych ludzi kieruje ku przemy\u015bleniu na nowo potencja\u0142u sztuki relacyjnej, zaanga\u017cowanej i krytycznej.<\/i><\/span><\/span><\/p><p align=\"RIGHT\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0141ukasz<\/span><\/span><\/p><div id=\"attachment_8606\" style=\"width: 4090px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-8606\" class=\"size-full wp-image-8606\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/3.jpg\" alt=\"\" width=\"4080\" height=\"1836\" \/><p id=\"caption-attachment-8606\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: small;\">Gr\u00f3b \u015bw. Tomasza Aposto\u0142a w Ortonie <\/span><\/span><\/span><\/p><\/div><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>Ka\u017cdy dzie\u0144 naszej pielgrzymki do Manoppello by\u0142 pe\u0142en wra\u017ce\u0144. G\u0142\u0119bia duchowych prze\u017cy\u0107 splata\u0142a si\u0119 z zachwytem nad Pi\u0119knem dzie\u0142 Bo\u017cych i tych uczynionych r\u0119k\u0105 ludzk\u0105. Mieli\u015bmy nadzwyczajn\u0105 szans\u0119, aby wiele godzin kontemplowa\u0107 \u015awi\u0119te Oblicze Chrystusa, ofiarowuj\u0105c Mu nasze krzy\u017ce, przedstawiaj\u0105c intencje i sk\u0142adaj\u0105c dzi\u0119kczynienia. Dost\u0105pili\u015bmy \u0142aski adorowania serca naszego Zbawiciela i pi\u0119ciu grudek krwi \u2013 pi\u0119ciu Jego ran w Sanktuarium Cudu Eucharystycznego w Lanciano. Dzi\u0119ki naszym Anio\u0142om Str\u00f3\u017com mogli\u015bmy podziwia\u0107 pi\u0119kno Stworzenia w monumentalnych widokach na prze\u0142\u0119czy \u015bw. Leonarda i pochyli\u0107 si\u0119 w oczarowaniu nad male\u0144kimi krokusami na zboczu jednego ze szczyt\u00f3w Maielli. Wspi\u0105wszy si\u0119 po kamiennych schodach w Roccacaramanico, zachwycali\u015bmy si\u0119 otaczaj\u0105c\u0105 nas g\u00f3rsk\u0105 panoram\u0105, by chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej stan\u0105\u0107 w zadumie przed zamurowanym wej\u015bciem na teren klauzury w dawnym opactwie Celestyn\u00f3w w Badia-Bagnaturo. Za przyczyn\u0105 wsp\u00f3lnie zanoszonych modlitw zd\u0105\u017cyli\u015bmy pok\u0142oni\u0107 si\u0119 \u015bwi\u0119temu Miko\u0142ajowi i zobaczy\u0107 wspania\u0142\u0105 roma\u0144sk\u0105 krypt\u0119 w Katerze \u015bw. Justyna w Chieti. Procesja z darami dla \u015bwi\u0119tego Tomasza w Ortonie przed naszymi oczyma spotka\u0142a si\u0119 z poruszaj\u0105cym obrazem Caravaggia. \u201ePan m\u00f3j i B\u00f3g m\u00f3j\u201d (J 20, 28) \u2013 to odpowied\u017a Aposto\u0142a, gdy przem\u00f3wi\u0142 do niego Zmartwychwsta\u0142y Jesus. Do nas tak\u017ce B\u00f3g w swym mi\u0142osierdziu przemawia\u0142 w Manoppello, poprzez s\u0142owa Pisma \u015awi\u0119tego, zsy\u0142aj\u0105c nam znaki, obdarzaj\u0105c \u0142askami i wzruszaj\u0105c\u0105 wymian\u0105 Mszy \u015awi\u0119tych. \u201eBo\u017ce w dobroci nigdy nieprzebrany, \u017cadnym j\u0119zykiem niewypowiedziany, Ty jeste\u015b godzien wszelakiej mi\u0142o\u015bci, poszanowania, chwa\u0142y, uczciwo\u015bci.\u201d<\/i><\/span><\/span><\/p><p align=\"RIGHT\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Agnieszka<\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8611\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/DSC_0393.jpg\" alt=\"\" width=\"4000\" height=\"6016\" \/><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>Wchodzimy do sanktuarium z jednej strony jako zwykli pielgrzymi, z drugiej jednak strony, jako osoby, kt\u00f3re w tej p\u00f3\u0142przezroczystej chu\u015bcie szukaj\u0105 odpowiedzi dotycz\u0105cych przysz\u0142o\u015bci sztuki sakralnej oraz obrazu w og\u00f3le. Wnosimy w przestrze\u0144 sanktuarium nasze dary wotywne, kt\u00f3re r\u00f3wnocze\u015bnie s\u0105 dzie\u0142ami sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej.<\/i><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>Po\u0142\u0105czone zosta\u0142y bardzo r\u00f3\u017cne \u015bwiaty \u2013 os\u00f3b zajmuj\u0105cych si\u0119 Ca\u0142unem z Manoppello naukowo, os\u00f3b, kt\u00f3re do\u015bwiadczy\u0142y \u017cywego spotkania z Jezusem poprzez Ca\u0142un, a w ko\u0144cu arty\u015bci i teoretycy z Polski. Poziomy, kt\u00f3re z ostro\u017cno\u015bci stara si\u0119 cz\u0119sto sterylnie oddziela\u0107 \u2013 naukowy, religijny, artystyczny \u2013 tutaj si\u0119 \u0142\u0105cz\u0105, r\u00f3wnocze\u015bnie nie mieszaj\u0105c si\u0119.<\/i><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>Wchodzimy te\u017c w spo\u0142eczno\u015b\u0107, kt\u00f3ra funkcjonuje w sanktuarium. Kapucyni, kt\u00f3rzy na wzg\u00f3rzu w Manoppello s\u0105 ju\u017c od 400 lat; w\u0142oscy parafianie; ludzie, kt\u00f3rzy przyjechali z odleg\u0142ych stron i zmienili ca\u0142e swoje \u017cycie, by m\u00f3c by\u0107 tutaj na co dzie\u0144; pustelnica, kt\u00f3ra od 20 lat kontempluje Oblicze; S\u0142u\u017cebnice Przenaj\u015bwi\u0119tszej Krwi, kt\u00f3re opiekuj\u0105 si\u0119 pielgrzymami i parafianami oraz w ko\u0144cu t\u0142umy pielgrzym\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata. Wszyscy zgromadzeni wok\u00f3\u0142 p\u00f3\u0142przezroczystej chusty z obliczem Jezusa. Zostali\u015bmy przez nich przyj\u0119ci serdecznie, a ja na zawsze zapami\u0119tam wykonanie pie\u015bni \u201eCzarna Madonno\u201d po w\u0142osku na zako\u0144czenie porannej Mszy. <\/i><\/span><\/span><\/p><p align=\"RIGHT\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Anna<\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8612\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/DSC_0274.jpg\" alt=\"\" width=\"6016\" height=\"4000\" \/><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>Monika, S\u0142u\u017cebniczka Przenaj\u015bwi\u0119tszej Krwi, co dzie\u0144 na mszy o 7.30, wobec tego Oblicza rozjarzonego dla nas na r\u00f3\u017cne sposoby m\u00f3wi\u0142a j\u0119zykami, tak maj\u0105 anio\u0142y str\u00f3\u017ce, kiedy siostra Blandina pu\u015bci\u0142a Beethovena, \u017cebym zobaczy\u0142 w tym Obliczu rado\u015bci i smutki wzrastania i dojrzewania, g\u0142oszenie i nauczanie, satysfakcje ze zrozumienia i przyj\u0119cia, trud drogi, znu\u017cenie, wyrozumia\u0142o\u015b\u0107, roztrzepanie aposto\u0142\u00f3w i uczni\u00f3w umiarkowanie poj\u0119tnych, entuzjazm, \u015bmia\u0142o\u015b\u0107 i odej\u015bcia, za\u0142amania, zdrad\u0119, b\u00f3l, cierpienie, tortur\u0119, zgroz\u0119, \u015bmier\u0107 i odrodzenie, zabli\u017anienie, ponowny g\u0142\u00f3d i smak \u017cycia, a wreszcie wieczne mi\u0142osierdzie, co je ogl\u0105dali w Dziejach Apostolskich, a z nimi u nas Faustyna, bo to nie tyle rozci\u0105gni\u0119te w czasie by\u0142o, co jest transcendentne. Bruzdy pozosta\u0142e po dziejach tej materii, prawdziwego znaku, Weroniki ocieraj\u0105cej i rozpostartej mi\u0119dzy Jerozolim\u0105, Edess\u0105, Kamulian\u0105, Bizancjum zdobytym, Rzymem i jego rzezi\u0105 przez luterskich landsknecht\u00f3w, Manopello i jego kapucynami, troskliwymi, rozbrykanymi, kochanymi, niemieckim spiskiem Blandiny, Pfeiffera, Badde\u2026 przemienia\u0142y si\u0119 w struny, po kt\u00f3rych przeci\u0105ga\u0142 si\u0119 smyczek w unisono skrzypiec i ci\u0119\u017ckiej powadze wiolonczeli\u2026 By przywr\u00f3ci\u0107 rado\u015b\u0107 zmartwychwsta\u0142ego \u017cycia widzianego oczyma wiary, poprzez sensus fidei, w asteiologicznym rozumieniu i caravaggiowskim dotkni\u0119ciu\u2026 I wybiega\u0142 poza pi\u0119ciolini\u0119 <\/i><\/span><\/span><em><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">w procesji do \u015bwi\u0119tego Tomasza w Ortonie,<\/span><\/span><\/em><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i> pi\u0142 caff\u00e8 <\/i><\/span><\/span><em><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">corretto<\/span><\/span><\/em><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i> do \u015bwi\u0119tego Marka w euforii i Pacentro z niepotrzebnymi wie\u017cami<\/i><\/span><\/span><em><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">, pozowa\u0142 do <\/span><\/span><\/em><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>bezczelnej selfie z cudem eucharystycznym w Lanciano, <\/i><\/span><\/span><em><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">mrucza\u0142 murmurando zajmuj\u0105c Roccacaramanico, zamiera\u0142 w <\/span><\/span><\/em><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>Badia-Bagnaturo,<\/i><\/span><\/span><em><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"> tam uwi\u0119ziony i zamkni\u0119ty na amen, ku rozpaczy ojca Mariana, osio\u0142ka, co si\u0119 potkn\u0105\u0142, wywr\u00f3ci\u0142 i zdech\u0142 z tej zgryzoty. No co, sam tak m\u00f3wi\u0142. <\/span><\/span><\/em><i> <\/i><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>Wszyscy do\u015b\u0107 ju\u017c mieli tej mojej wypowiedzi, ta jaszczurka ob\u017carta ciastem Wielkanocnym to nawet wprost uciek\u0142a po \u015bcianie galopem, mia\u0142em nadziej\u0119 \u017ce razem z moimi grzechami, bo modlili\u015bmy si\u0119 wtedy nieustannie, jak do tego namawia\u0142 \u015bwi\u0119ty Pawe\u0142, i synestetycznie, jak to sobie wyobrazi\u0142 Staszek w swoim projekcie,.<\/i><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>I zbawiennie, jak tego chcia\u0142 sam Jezus. <\/i><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>Cho\u0107 badacze sztuki to m\u00f3wiliby uczenie, \u017ce immersyjnie, relacyjnie i afektywnie, bo byli\u015bmy tam uwra\u017cliwieni i wszyscy razem. <\/i><\/span><\/span><\/p><p align=\"RIGHT\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Rafa\u0142<\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8614\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/10.jpg\" alt=\"\" width=\"2370\" height=\"1836\" \/><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>Pami\u0119tam, \u017ce czytaj\u0105c kilkana\u015bcie lat temu ksi\u0105\u017ck\u0119 Paula Badde o Volto Santo i b\u0119d\u0105c pod du\u017cym wra\u017ceniem sugestywno\u015bci argument\u00f3w autora, zdumia\u0142o mnie, \u017ce fakt ponownego odkrycia rzymskiej Weroniki ukazuj\u0105cej zapisane na bisiorze oblicze Zmartwychwsta\u0142ego Chrystusa znaczy dla \u015bwiata tak ma\u0142o i \u017ce w og\u00f3le zosta\u0142 on niezauwa\u017cony. A wydawa\u0142o mi si\u0119 wtedy, \u017ce to przecie\u017c wszystko zmienia. \u017be niczym \u015bw. Jan wchodz\u0105cy pierwszego dnia po szabacie do Grobu Pa\u0144skiego, kt\u00f3ry \u201eUjrza\u0142 i uwierzy\u0142\u201d (J 20:8), ja tak\u017ce \u201eujrza\u0142em i uwierzy\u0142em\u201d. I chodzi tu dok\u0142adnie o to samo do\u015bwiadczenie, kt\u00f3re by\u0142o udzia\u0142em \u015bw. Jana: Jak to, czy\u017cby wcze\u015bniej nie wierzy\u0142? &#8230;wierzy\u0142, ale nie do ko\u0144ca? &#8230;przez ca\u0142e trzy lata ewangelicznej drogi z Chrystusem i pozosta\u0142ymi aposto\u0142ami? &#8230;i musia\u0142 dopiero ujrze\u0107 namacalny dow\u00f3d w postaci ca\u0142unu na bisiorze? No to w takim razie, jakim ja by\u0142em chrze\u015bcijaninem zanim ujrza\u0142em Oblicze Zmartwychwsta\u0142ego z Manoppello? <\/i><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>Ksi\u0105\u017cka Badde sprawi\u0142a, \u017ce wraz z rodzin\u0105 pielgrzymowa\u0142em do Volto Santo od tego momentu dwukrotnie, obecna pielgrzymka by\u0142a jednak szczeg\u00f3lna, poniewa\u017c wymagania naukowe projektu sprawi\u0142y, \u017ce musia\u0142em przewarto\u015bciowa\u0107 relacje mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi porz\u0105dkami poznawczymi, kt\u00f3re dot\u0105d funkcjonowa\u0142y we mnie we wzgl\u0119dnym oddzieleniu i nie niepokojone my\u015bl\u0105, \u017ce za wszelk\u0105 cen\u0119 powinienem je uzgodni\u0107. Poznawczy porz\u0105dek nauki i poznawczy porz\u0105dek wiary od pocz\u0105tku zdefiniowanej przez o\u015bwiecenie nowoczesno\u015bci, sztucznie od siebie oddzielono i uznano za sprzeczne, a my oddziedziczyli\u015bmy przekonanie o ich rozdzielno\u015bci w spos\u00f3b automatyczny, rodz\u0105c si\u0119 z ko\u0144cem XX wieku. Oba porz\u0105dki w trakcie przygotowania do wyjazdu i w trakcie trzeciej mojej pielgrzymki do Manoppello zacz\u0119\u0142y si\u0119 wzajemnie w spos\u00f3b niezwyk\u0142y \u0142\u0105czy\u0107 i dope\u0142nia\u0107, a rzeczy, o kt\u00f3rych my\u015bla\u0142em, \u017ce je rozumiem, \u017ce je wiem, \u017ce w nie wierz\u0119 \u2013 zobaczy\u0142em na nowo, ju\u017c nie w nimbie abstrakcji, lecz w \u017cywym doznaniu dos\u0142owno\u015bci Wcielenia i \u015awiat\u0142a. <\/i><\/span><\/span><\/p><p align=\"RIGHT\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Sebastian<\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8616\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/IMG_6111.jpg\" alt=\"\" width=\"4032\" height=\"3024\" \/><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>Dni by\u0142o siedem. Codziennie zadawa\u0142am sobie pytanie, po co tam jestem. Dla kogo, w czyjej intencji? Kt\u00f3ra z nich jest najwa\u017cniejsza? Podzi\u0119kowanie za dar zdrowia dla syna? Pro\u015bba o taki\u017c sam dla syna innej kobiety? O rozeznanie w decyzjach, kt\u00f3re stoj\u0105 niecierpliwie za progiem? Wdzi\u0119czno\u015b\u0107 za tych ludzi, kt\u00f3rzy znale\u017ali si\u0119 w tym samym miejscu, w tym samym czasie. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie najwa\u017cniejsze to dzi\u0119kowa\u0107 za to co tu i teraz: za wyciszenie w\u0142asnych l\u0119k\u00f3w i desperackie akty odwagi? I prosi\u0107, by to co dobre i pi\u0119kne: przyja\u017a\u0144, sens dalszej pracy, si\u0142y i ch\u0119ci do dzia\u0142ania, by to pozosta\u0142o d\u0142u\u017cej, jak najd\u0142u\u017cej. <\/i><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>Zasypia\u0142am kamiennym dobrym snem, ale bez odpowiedzi. Sz\u00f3stego dnia, w niedziel\u0119 w Lanciano, przysz\u0142a podpowied\u017a. Zawstydzi\u0142a mnie, odkrywaj\u0105c wyparte z pami\u0119ci wydarzenie z niedalekiej przesz\u0142o\u015bci, kiedy wobec kogo\u015b tak wa\u017cnego dla mnie dawa\u0142am \u015bwiadectwo niewiary w Zmartwychwstanie i sens oczekiwania na \u017cycie wieczne. Kl\u0119cz\u0105c przed monstrancj\u0105 z Cia\u0142em i kielichem z Krwi\u0105, my\u015bl\u0105c z rado\u015bci\u0105 o tym, \u017ce b\u0119d\u0119 jeszcze mog\u0142a wr\u00f3ci\u0107 do Manoppello przez Wizerunek, zaniecha\u0142am \u017cal\u00f3w i oskar\u017ce\u0144 o to, co by\u0142o i czego ju\u017c naprawi\u0107 zapewne nie b\u0119dzie mi nigdy dane. Poczu\u0142am, \u017ce to ju\u017c zosta\u0142o mi wybaczone i mog\u0119 zacz\u0105\u0107 od nowa t\u0119 drog\u0119. <\/i><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>Jeszcze mam w uszach \u015bmiech Ojca Mariana, stukanie w kratki konfesjona\u0142u i osza\u0142amiaj\u0105ce ptaki o \u015bwicie. Jak zamkn\u0119 oczy to widz\u0119 Obraz. Nie potrzebuj\u0119 sobie odpowiada\u0107 na pytania o jego pochodzenie. Wystarczy mi fakt jego istnienia i dowody mocy (s\u0142owa \u015bwiadectw, wota w Sanktuarium \u2013 ta upchni\u0119ta do klatki bia\u0142a sukienka\u2026). Manoppello &#8211; r\u0119ka pe\u0142na k\u0142os\u00f3w\u2026 <\/i><\/span><\/span><\/p><p align=\"RIGHT\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Bernadeta<\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8613\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/8.jpg\" alt=\"\" width=\"2754\" height=\"1836\" \/><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span style=\"color: #333333;\"><i>My\u015bl, \u017ce \u015awi\u0119te Oblicze z Manoppello jest wizerunkiem, kt\u00f3ry zosta\u0142 utrwalony na drogocennej, antycznej tkaninie, na kt\u00f3rej z technicznego punktu widzenia jest niemo\u017cliwe namalowanie czegokolwiek, sta\u0142a si\u0119 powodem by rozbudzi\u0107 w sobie ciekawo\u015b\u0107 tego przedstawienia. Ta my\u015bl, w po\u0142\u0105czeniu z do\u015bwiadczeniem migotliwego kawa\u0142ka plastikowej karty w hologramowo naniesionym wizerunkiem z Manoppello i wizerunkiem z Turynu naprzemiennie si\u0119 przenikaj\u0105cych, da\u0142a pocz\u0105tek Projektowi Zespo\u0142u Sztuka i Metafizyka, gdzie\u015b na \u0142\u00f3\u017cku szpitalnym u \u017beromskiego w Krakowie. Taka intuicja, by ten projekt zacz\u0105\u0107 od tego wizerunku, kt\u00f3ry wtedy tak wyrysowa\u0142 si\u0119 mi w g\u0142owie i pozosta\u0142 tak wyra\u017anym. By dotkn\u0105\u0107, pozna\u0107, ten na nowo odkryty &#8211; Weronik\u0105 nazwany &#8211; artefakt chrze\u015bcija\u0144stwa, po badaniach, kt\u00f3re zainicjowa\u0142a przed ponad 30-laty specjalistka od ikon \u2013 zakonnica Blandina Paschalis Schl\u00f6mer i prof. <\/i><\/span><span style=\"color: #1f1f1f;\"><i>Heinrich Pfeiffer<\/i><\/span><span style=\"color: #333333;\"><i>. Badania, kt\u00f3re zainteresowa\u0142y innych naukowc\u00f3w i w efekcie doprowadzi\u0142y do zaskakuj\u0105cego odkrycia, \u017ce martwe Oblicze z Ca\u0142unu Tury\u0144skiego i \u017cyj\u0105ca Twarz z Manoppello, to ta sama Osoba. To co mnie w tym projekcie zatrzyma\u0142o to ta zdolno\u015b\u0107 po\u0142\u0105czenia, transparentno\u015b\u0107, zdolno\u015b\u0107 przenikania si\u0119 Wizerunk\u00f3w, jak i ta nieosi\u0105galna dla rozumu drobiazgowa rysunkowo\u015b\u0107. Jakby nadana tylko temu przedstawieniu z Abruzji z wyra\u017anymi cechami fotograficzno\u015bci zapisu. Z naukowego punktu widzenia wizerunki te nie mia\u0142y prawa zaistnie\u0107. W ca\u0142ym \u015bwiecie nie ma takiego obrazu, kt\u00f3ry swymi w\u0142a\u015bciwo\u015bciami m\u00f3g\u0142by chocia\u017cby w minimalnym stopniu r\u00f3wna\u0107 si\u0119 z tymi dwoma. Zgodno\u015b\u0107 jest tak wyj\u0105tkowa, \u017ce trzeba tu m\u00f3wi\u0107 o matematycznym dowodzie. W tym kontek\u015bcie spotkanie wizerunku i miejsca sta\u0142o si\u0119 kluczowe do zrozumienia tego zjawiska przenikania, sta\u0142o si\u0119 zarazem wyj\u0105tkowym prze\u017cyciem i do\u015bwiadczeniem otwieraj\u0105cym artyst\u00f3w, historyk\u00f3w sztuki, filozof\u00f3w z zespo\u0142u Sztuka i Metafizyka na fenomen Oblicza. Pozostawienie w przestrzeni sanktuarium \u015bladu w postaci wystawy prac, tak osobistych, by\u0142o dla mnie, jak i zapewne dla wszystkich artyst\u00f3w bior\u0105cych w niej udzia\u0142, drog\u0105 osobistego spotkania z Chrystusem. I nie mam w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce poza badawczymi aspektami projektu, Chrystus daj\u0105c nam sw\u00f3j wizerunek odbicia twarzy na Ca\u0142unie z Manoppello, wzywa nas wszystkich do ci\u0105g\u0142ego nawr\u00f3cenia, do nawi\u0105zania z Nim osobistego kontaktu w sakramentach pokuty i Eucharystii oraz w codziennej, wytrwa\u0142ej modlitwie. W objawieniach znanej w\u0142oskiej mistyczki Marii Valtorty zosta\u0142y zapisane nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa, kt\u00f3re powiedzia\u0142 jej Jezus, a kt\u00f3re kieruje do nas artyst\u00f3w, badaczy: \u201eChusta Weroniki jest bod\u017acem dla waszych sceptycznych dusz. Wy, racjonali\u015bci, ozi\u0119bli, chwiej\u0105cy si\u0119 w wierze, kt\u00f3rzy przeprowadzacie bezduszne badania, por\u00f3wnajcie odbicie twarzy na Chu\u015bcie z odbiciem na Ca\u0142unie. To pierwsze jest Twarz\u0105 \u017byj\u0105cego, to drugie Zmar\u0142ego. Jednak d\u0142ugo\u015b\u0107, szeroko\u015b\u0107, cechy somatyczne, kszta\u0142t, charakterystyka s\u0105 takie same. Na\u0142\u00f3\u017ccie na siebie te dwa odbicia. Zobaczycie, \u017ce sobie odpowiadaj\u0105. To Ja jestem. Pragn\u0119 przypomnie\u0107 wam, kim by\u0142em i kim si\u0119 sta\u0142em z mi\u0142o\u015bci do was. Aby\u015bcie si\u0119 nie zagubili, nie stali si\u0119 \u015blepymi, powinny wam wystarczy\u0107 te dwa odbicia, aby doprowadzi\u0107 was do mi\u0142o\u015bci, do nawr\u00f3cenia, do Boga\u201d (Maria Valtorta, \u201eL\u2019Evangelo come mi e stato rivelato\u201d, Centro Editoriale Valtoriano, 2003, s. 414).<\/i><\/span><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #333333;\">\u201e<span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>Musimy zarazem nieprzerwanie stale pami\u0119ta\u0107 o tym, i\u017c: \u201eChrze\u015bcija\u0144stwo to nie forma kultury, ideologia albo jaki\u015b system wznios\u0142ych zasad czy warto\u015bci. Chrze\u015bcija\u0144stwo to Osoba. Chrze\u015bcija\u0144stwo to Obecno\u015b\u0107. Chrze\u015bcija\u0144stwo to Oblicze: Jezus Chrystus!\u201d (Jan Pawe\u0142 II, Berno, 4 czerwca 2004 roku).<\/i><\/span><\/span><\/span><\/p><p align=\"RIGHT\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Stanis\u0142aw <\/span><\/span><\/p><p align=\"LEFT\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: small;\">Fot. z archiwum Zespo\u0142u Badawczego Sztuka i Metafizyka<\/span><\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bernadeta Stano Manoppello to niewielka miejscowo\u015b\u0107 w rejonie Abruzji, roz\u0142o\u017cona na zboczu zalesionego wzg\u00f3rza mi\u0119dzy wysokimi masywami g\u00f3rskimi Gran Sasso i Majella a wybrze\u017cem Adriatyku. Sanktuarium Volto Santo \u2013 \u015awi\u0119tego Oblicza, kt\u00f3rego kustoszami s\u0105 od wiek\u00f3w kapucyni, usadowi\u0142o si\u0119 wraz z cmentarzem w g\u00f3rnych partiach wzniesienia. Widoki na g\u00f3ry z dziedzi\u0144ca przed ko\u015bcio\u0142em zapieraj\u0105 dech [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":61,"featured_media":8584,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-8573","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-culture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8573","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/61"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8573"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8573\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8634,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8573\/revisions\/8634"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8584"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}