{"id":8578,"date":"2025-05-26T14:16:15","date_gmt":"2025-05-26T12:16:15","guid":{"rendered":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/?p=8578"},"modified":"2025-05-26T16:44:49","modified_gmt":"2025-05-26T14:44:49","slug":"wywiad-z-matuszem-srodoniem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/?p=8578","title":{"rendered":"Wywiad z Mateuszem \u015arodoniem"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"8578\" class=\"elementor elementor-8578\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-65ddd0f e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"65ddd0f\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-864971d elementor-widget__width-initial elementor-widget-tablet__width-initial elementor-widget-mobile__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"864971d\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.23.0 - 15-07-2024 *\/\n.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-stacked .elementor-drop-cap{background-color:#69727d;color:#fff}.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-framed .elementor-drop-cap{color:#69727d;border:3px solid;background-color:transparent}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap{margin-top:8px}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap-letter{width:1em;height:1em}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap{float:left;text-align:center;line-height:1;font-size:50px}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap-letter{display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t<p lang=\"pl-PL\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Bernadeta Stano<\/b><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">Portal <\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><i>diafanitas.com<\/i><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"> powstaje jako jeden z projekt\u00f3w zespo\u0142u badawczego Sztuka i metafizyka dzia\u0142aj\u0105cego od 2018 roku na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Nasze kolejne projekty badawcze i publikacje obejmuj\u0105 tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy inspiruj\u0105 si\u0119 chrze\u015bcija\u0144skim dziedzictwem kulturowym, dlatego do grona naszych rozm\u00f3wc\u00f3w zaprosili\u015bmy Pana Mateusza \u015arodonia.<\/span><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8594\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Synod-artystow-6.jpg\" alt=\"\" width=\"1920\" height=\"1080\" \/><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Zauwa\u017cy\u0142am, \u017ce bardzo ch\u0119tnie dzieli si\u0119 Pan z czytelnikami czasopism i portali swoimi do\u015bwiadczeniami i pogl\u0105dami na sztuk\u0119. I pisz\u0105 o Panu, pomijam tu wykszta\u0142cenie, Mateusz \u015arodo\u0144 \u2013 malarz ikon, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca Studium Chrze\u015bcija\u0144skiego Wschodu przy klasztorze dominikan\u00f3w w Warszawie na S\u0142u\u017cewie, organizator kurs\u00f3w pisania ikon, autor malarskiego wystroju ko\u015bcio\u0142a Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny w Mi\u0119dzylesiu czy autor koncepcji wystroju i polichromii \u015bciennych w kaplicy Muzeum Powstania Warszawskiego. Bardzo du\u017co tych zada\u0144. Z kt\u00f3rym polem dzia\u0142ania najmocniej si\u0119 Pan identyfikuje? I czy to pole nazwa\u0142by Pan prac\u0105? Misj\u0105? Powo\u0142aniem? <\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Mateusz \u015arodo\u0144<\/b><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">My\u015bl\u0119 o sobie jako o malarzu ikon. Ju\u017c w czasach przed Akademi\u0105 \u015bwita\u0142a mi my\u015bl by zaj\u0105\u0107 si\u0119 sztuk\u0105 sakraln\u0105. Od m\u0142odo\u015bci te\u017c towarzyszy\u0142o mi pytanie o sens. Zaj\u0119cie si\u0119 sztuk\u0105 sakraln\u0105 by\u0142o moj\u0105 odpowiedzi\u0105 na to pytanie, chcia\u0142em zaj\u0105\u0107 si\u0119 czym\u015b, co ma sens. Dzisiaj patrz\u0119 na to troch\u0119 z u\u015bmiechem, bo widz\u0119 sens w znacznie szerszym spektrum r\u00f3\u017cnych dzia\u0142a\u0144.<\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Chcia\u0142em po\u0142\u0105czy\u0107 zaanga\u017cowanie w Ko\u015bci\u00f3\u0142, w modlitw\u0119, z talentem plastycznym, kt\u00f3ry w sobie odkry\u0142em. Troch\u0119 po omacku, ju\u017c w okresie studi\u00f3w, szuka\u0142em jakimi drogami mo\u017cna by pod\u0105\u017ca\u0107 ku sztuce sakralnej. Obserwowa\u0142em sztuk\u0119 profesora Jerzego Nowosielskiego i stopniowo zacz\u0105\u0142 mi si\u0119 ukazywa\u0107 \u015bwiat ikony. Najpierw dla mnie dosy\u0107 obcy i ma\u0142o oczywisty jako wyb\u00f3r, bo bardzo realistycznie podchodzi\u0142em do sztuki. Ale dzi\u015b wydaje mi si\u0119, \u017ce tak naprawd\u0119 przej\u015bcie w kierunku ikony, nie zmieni\u0142o podej\u015bcia realistycznego, tylko przenios\u0142o go na inny poziom.<\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\">\u00a0<\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><b>BS<\/b><\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><br \/>Ale co uwa\u017ca Pan za swoj\u0105 prac\u0119? Wiem, \u017ce mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 powo\u0142anie i prac\u0119. Jak jest w Pana wypadku? <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>M\u015a <\/b><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">Malowanie ikon czy projektowanie polichromii jest moj\u0105 prac\u0105 zawodow\u0105, a jednocze\u015bnie chc\u0119 to robi\u0107, bo uwa\u017cam, \u017ce ma to sens. My\u015bl\u0119 o swoim \u017cyciu w kontek\u015bcie powo\u0142ania do tego, by jak najlepiej wykorzysta\u0107 dane mi talenty. <\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">Prac\u0119 nad wn\u0119trzami sakralnymi postrzegam jako \u015bcie\u017ck\u0119, kt\u00f3ra mi zosta\u0142a dana, wydaje si\u0119 warto\u015bciowa i daje mi szcz\u0119\u015bcie. Ale jednocze\u015bnie anga\u017cuj\u0119 si\u0119 w dzia\u0142ania, kt\u00f3re s\u0105 pokrewne temu podstawowemu.<\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"> Mam na my\u015bli dzia\u0142ania organizacyjne \u2013 organizowanie plener\u00f3w, wystaw, spotka\u0144, namys\u0142u nad problematyk\u0105 sztuki sakralnej. Tu nie mog\u0119 nie wspomnie\u0107 o roli wielu os\u00f3b, z kt\u00f3rymi te dzia\u0142ania podejmuj\u0119, i bez kt\u00f3rych by to nie by\u0142o mo\u017cliwe. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>BS<\/b><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">Chcia\u0142am w\u0142a\u015bnie zapyta\u0107 o jedno z tych p\u00f3l pokrewnych, nie wiem czy to mo\u017cna nazwa\u0107: byciem pedagogiem, nauczycielem. <\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">Jednym z zada\u0144 naszego Zespo\u0142u jest zainteresowanie student\u00f3w studiuj\u0105cych na naszym Wydziale Sztuki sztuk\u0105 religijn\u0105 i sakraln\u0105. My wykonujemy to zdanie poprzez wybrane wyk\u0142ady, zadania artystyczne i wizyty na wystawach, Pan zdecydowa\u0142 si\u0119 prowadzi\u0107 warsztaty pisania ikon. Czy b\u0119d\u0105c na studiach na ASP my\u015bla\u0142 Pan o uczeniu innych, o kierowaniu pracowni\u0105? Czy dzisiaj widzia\u0142by Pan swoje miejsce na \u015bwieckiej uczelni artystycznej?<\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>M\u015a<\/b><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">Po sko\u0144czeniu Akademii pojecha\u0142am na ponad rok do Szko\u0142y Malarstwa Bizantyjskiego Prawos\u0142awnej Metropolii Pireusu w Atenach. <\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">Nauka tam by\u0142a dla mnie bardzo mocnym do\u015bwiadczeniem formacyjnym. Ten szalenie intensywny rok stanowi\u0142 jakby spe\u0142nienie moich marze\u0144 o uczelni. Nie spe\u0142ni\u0142a ich niestety nauka na Wydziale Grafiki ASP w Krakowie. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce \u015bwiecka uczelnia artystyczna by\u0142a miejscem, gdzie brakowa\u0142o wsp\u00f3lnego d\u0105\u017cenia. W sztuce w tej chwili mamy tak wiele r\u00f3\u017cnych kierunk\u00f3w i postaw wobec sztuki, \u017ce mo\u017ce si\u0119 spotka\u0107 18 os\u00f3b, z kt\u00f3rych ka\u017cda pod\u0105\u017ca w innym kierunku. Mam wra\u017cenie, \u017ce by\u0142o to w\u0142a\u015bnie naszym udzia\u0142em. Zawi\u0105za\u0142y si\u0119 tam znajomo\u015bci i przyja\u017anie, ale w\u0142a\u015bciwie nie by\u0142o poczucia wsp\u00f3lnego celu, j\u0119zyka, poszukiwa\u0144. Mo\u017ce by\u0142 to te\u017c okres jakiego\u015b kszta\u0142towania naszej wra\u017cliwo\u015bci, pogl\u0105d\u00f3w na sztuk\u0119. Mo\u017ce byli\u015bmy na zbyt r\u00f3\u017cnych poziomach, bo cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b mia\u0142a ju\u017c za sob\u0105 edukacj\u0119 w liceach plastycznych. Trudno mi dok\u0142adnie okre\u015bli\u0107, co mog\u0142o by\u0107 przyczyn\u0105, ale tak\u0105 przestrze\u0144 wsp\u00f3lnego d\u0105\u017cenia znalaz\u0142am dopiero w Szkole Malarstwa Bizantyjskiego w Pireusie. Zapewne mia\u0142 na to wp\u0142yw zaw\u0119\u017cony cel tej szko\u0142y, zbieraj\u0105cej ludzi, kt\u00f3rzy byli blisko siebie w swoich poszukiwaniach i zainteresowaniach. Razem chodzili\u015bmy na wystawy, na dyskusje panelowe, nast\u0119powa\u0142 ci\u0105g\u0142y przep\u0142yw idei, kt\u00f3rego zabrak\u0142o na Akademii.<\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>BS <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Ale m\u00f3g\u0142 Pan t\u0119 zdobyt\u0105 wiedz\u0119 i do\u015bwiadczenie zostawi\u0107 tylko dla siebie. A jednak postanowi\u0142 Pan nie\u015b\u0107 je dalej w \u015bwiat i przekazywa\u0107 innym ludziom.<\/span><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><b>M\u015a <\/b><\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">Dzia\u0142anie na polu uczenia malowania ikon pojawi\u0142o si\u0119 w spos\u00f3b naturalny, szczerze m\u00f3wi\u0105c nie mia\u0142em tego przemy\u015blanego w \u017cadnym stopniu. Natomiast wynios\u0142em z domu zaci\u0119cie spo\u0142ecznikowskie, lubi\u0119 dzia\u0142ania wsp\u00f3lnotowe. Wa\u017cna dla mnie sta\u0142a si\u0119 obecno\u015b\u0107 w \u015brodowisku warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej, w kt\u00f3rym moja \u017cona funkcjonowa\u0142a od dziecka. Ja si\u0119 tam pojawi\u0142em w okresie studi\u00f3w i narzecze\u0144stwa. Kontakt z KIK-iem da\u0142 mi przestrze\u0144 nowych mo\u017cliwo\u015bci. To by\u0142 koniec lat 90. W tym okresie rozpocz\u0105\u0142em wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z koleg\u0105 w organizowaniu spotka\u0144 ekumenicznych, zainspirowany pobytem w szkole w Pireusie i kontaktami z Ko\u015bcio\u0142em prawos\u0142awnym. Po powrocie z Grecji zacz\u0105\u0142em szuka\u0107 dr\u00f3g, \u017ceby si\u0119 dzieli\u0107 tym do\u015bwiadczeniem. Z jednej strony trafi\u0142em do jezuit\u00f3w, do duszpasterstwa na Rak<\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">owieckiej w Warszawie, gdzie pozna\u0142em wybitnego jezuit\u0119 o. Marka <\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">B<\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">laz\u0119, w\u00f3wczas jeszcze studenta teologii i diakona. <\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">Zacz\u0119li\u015bmy cotygodniowe spotkania &#8211; <\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">\u015acie\u017cki Dialogu, kt\u00f3re prowadzi\u0142em cztery lata. Na pocz\u0105tku dotyczy\u0142y one teologii ikony i duchowo\u015bci tradycji wschodniej. P\u00f3\u017aniej, po wyje\u017adzie o. Marka do Lublina, przekszta\u0142ci\u0142y si\u0119 w spotkania dotycz\u0105ce dialogu ekumenicznego i mi\u0119dzyreligijnego. <\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">Warsztaty ikonowe na S\u0142u\u017cewie zacz\u0119\u0142y jako\u015b w 2004-5 roku.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>BS<\/b><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Jak\u0105 rol\u0119 rezerwuje Pan dla siebie na tych spotkaniach, czy na kursach pisania ikony? <\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>M\u015a<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">Na pocz\u0105tku z <\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">Bratem Mariuszem Skowro\u0144skim OP<\/span><\/span><\/span> <span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">ustalili\u015bmy, \u017ce ja je poprowadz\u0119, ale skala zainteresowania sprawi\u0142a, \u017ce zacz\u0119li\u015bmy szuka\u0107 kolejnych os\u00f3b, kt\u00f3re mog\u0142yby nas wesprze\u0107. Pod koniec mojego tam zaanga\u017cowania funkcjonowa\u0142 ju\u017c zesp\u00f3\u0142 oko\u0142o o\u015bmiu os\u00f3b, kt\u00f3re dzieli\u0142y si\u0119 prac\u0105. Program warsztat\u00f3w w Warszawie by\u0142 wzorowany na szkole, w kt\u00f3rej by\u0142em w Pireusie. Tamta szko\u0142a by\u0142a czteroletnia, zak\u0142adano, \u017ce przychodz\u0105cy do niej nie musz\u0105 mie\u0107 do\u015bwiadczenia plastycznego, wi\u0119c trzeba ich prowadzi\u0107 przez podstawowe zagadnienia z rysunku i malarstwa. Rok rysunku, rok malarstwa i potem od trzeciego roku \u2013 praca nad ikon\u0105. Pr\u00f3bowali\u015bmy co\u015b zrobi\u0107 na ten wz\u00f3r, jednocze\u015bnie staraj\u0105c si\u0119 dostosowa\u0107 do naszych reali\u00f3w i mo\u017cliwo\u015bci czasowych kursant\u00f3w. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">Od pocz\u0105tku zacz\u0119\u0142y si\u0119 dwie \u015bcie\u017cki: teoretyczna i praktyczna. Raz w miesi\u0105cu przygotowywali\u015bmy blok kilkugodzinny, sobotni, gdzie podejmowali\u015bmy tematy z historii sztuki, z ikonografii, z teologii i duchowo\u015bci. Zapraszali\u015bmy r\u00f3\u017cnych wyk\u0142adowc\u00f3w, wsp\u00f3\u0142organizatorami i g\u0142\u00f3wnymi wyk\u0142adowcami byli ksi\u0105dz biskup prof. Micha\u0142 Janocha i jego wsp\u00f3\u0142pracowniczka, dr <\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">Irina Tatarowa <\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">z Uniwersytetu Warszawskiego. Ustali\u0142o si\u0119, \u017ce jeden cykl spotka\u0144 bardziej dotyczy\u0142 sztuki, a drugi &#8211; duchowo\u015bci. Ta teoretyczna cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a obowi\u0105zkowa dla os\u00f3b rozpoczynaj\u0105cych warsztaty. Za\u0142o\u017cyli\u015bmy, \u017ce jest to spos\u00f3b na wchodzenie w teologi\u0119 i duchowo\u015b\u0107 ikony. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Warsztaty praktyczne mia\u0142y sw\u00f3j rytm. Trzyletni kurs obejmowa\u0142 podstawy z rysunku i malarstwa na pierwszym roku, na drugim i na trzecim roku prowadzili\u015bmy warsztat ikony. Zaj\u0119cia danej grupy odbywa\u0142y si\u0119 dwa razy w tygodniu po 3 godziny. Jak na polskie warunki to by\u0142o stosunkowo powa\u017cne przedsi\u0119wzi\u0119cie. Natomiast w stosunku do potrzeb, w moim przekonaniu, te trzy lata kursu to wci\u0105\u017c za ma\u0142o. Od pocz\u0105tku mia\u0142em marzenie, \u017ceby stworzy\u0107 co\u015b na kszta\u0142t wydzia\u0142u, czy jakiej\u015b \u015bcie\u017cki na uczelni artystycznej dotycz\u0105cej sztuki sakralnej, \u017ceby ten proces odbywa\u0142 si\u0119 w ramach edukacji akademickiej z prawdziwego zdarzenia.<\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>BS <\/b><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">W kontek\u015bcie Pana do\u015bwiadcze\u0144 chcia\u0142abym jeszcze zapyta\u0107 o to, czy odczuwa Pan jak\u0105\u015b r\u00f3\u017cnic\u0119 pomi\u0119dzy uczeniem malowania ikony kogo\u015b, kto przychodzi z wykszta\u0142ceniem artystycznym od tego, kto ma tylko ch\u0142onny umys\u0142 i takie pragnienie?<\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>M\u015a<\/b><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Jedni maj\u0105 wykszta\u0142cenie plastyczne, inni mog\u0105 mie\u0107 na przyk\u0142ad do\u015bwiadczenie modlitwy i wsp\u00f3lnot religijnych, i b\u0119d\u0105 si\u0119 potem wspiera\u0107 nawzajem na tych r\u00f3\u017cnych p\u0142aszczyznach. Na pocz\u0105tku pr\u00f3bowali\u015bmy zrobi\u0107 jaki\u015b podzia\u0142 na grupy uwzgl\u0119dniaj\u0105c kryterium poziomu znajomo\u015bci materii sztuki przez uczestnik\u00f3w warsztat\u00f3w, ale to si\u0119 nie sprawdzi\u0142o. Potem ze wzgl\u0119du na funkcjonowanie grupy i aspekt religijny sprowadzili\u015bmy warsztaty do jednej \u015bcie\u017cki, m\u00f3wi\u0105c od razu na pocz\u0105tku, \u017ce uczestnicy b\u0119d\u0105 startowa\u0107 z r\u00f3\u017cnych poziom\u00f3w i przewidziany b\u0119dzie czas na budowanie wsp\u00f3lnoty, na duchowe wchodzenie w temat. Prosili\u015bmy o cierpliwo\u015b\u0107 w tej sytuacji i dzielenie si\u0119 swoimi umiej\u0119tno\u015bciami, zdolno\u015bciami.<\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><b>BS<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><br \/>Z jakimi motywacjami przychodzili kandydaci na te kursy? Czego oczekiwali?<\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>M\u015a<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Wydaje mi si\u0119, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w kierowa\u0142a nimi motywacja duchowa, to znaczy ch\u0119\u0107 dzielenia si\u0119 do\u015bwiadczeniem swojej wiary. Zapraszali\u015bmy kandydat\u00f3w na rozmowy, \u017ceby ich pozna\u0107 i pos\u0142ucha\u0107 jakie maj\u0105 motywacje. Zdarza\u0142o nam si\u0119 kogo\u015b nie przyj\u0105\u0107 po tych rozmowach. Pami\u0119tam tak\u0105 sytuacj\u0119, gdzie kandydat na kurs przeszed\u0142 z bardzo sprecyzowanymi planami, kt\u00f3re, jak nam si\u0119 w\u00f3wczas wydawa\u0142o, troch\u0119 wyklucza\u0142y si\u0119 z naszym podej\u015bciem. Chcia\u0142 tylko konkretnych rzeczy, a innych &#8211; absolutnie nie. Patrz\u0105c na prace, kt\u00f3re przyni\u00f3s\u0142 ze sob\u0105, by\u0142o jasne, \u017ce w\u0142a\u015bnie potrzeba mu tego, czego nie chcia\u0142 z naszej oferty. St\u0105d uznali\u015bmy, \u017ce po prostu z t\u0105 osob\u0105 sobie nie poradzimy, bo ona tak jest tak mocno utwierdzona w przekonaniu o swoich mocnych stronach &#8211; w naszym mniemaniu b\u0142\u0119dnym &#8211; \u017ce nasze starania nie b\u0119d\u0105 owocne. <\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>BS<\/b><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">W 2022, 2023 i 2024 roku organizowane przez Pana warsztaty ikonowe przybra\u0142y form\u0119 plener\u00f3w. Jako historyk sztuki zajmuj\u0119 si\u0119 zjawiskiem kolonii artystycznych i zorganizowanych plener\u00f3w dla student\u00f3w i przedstawicieli r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk zatem ten w\u0105tek szczeg\u00f3lnie mnie zainteresowa\u0142. Przygl\u0105da\u0142am si\u0119 te\u017c jak pracuj\u0105 dzi\u015b studenci w plenerze, jak boj\u0105 si\u0119 zmienno\u015bci otoczenia, za wszelk\u0105 cen\u0119 pr\u00f3buj\u0105 zatrzyma\u0107 i odtwarza\u0107 widok z ekranu kom\u00f3rki w pracowni. R\u00f3wnie\u017c my\u015bl\u0105c o pisaniu ikon pierwsze skojarzenie biegnie ku wn\u0119trzu, z ograniczon\u0105 ilo\u015bci\u0105 bod\u017ac\u00f3w. Sk\u0105d ten pomys\u0142 by pracowa\u0107 w plenerze, czy w ramach zorganizowanego pleneru? Na ile bycie poza miastem, w naturalnym otoczeniu mia\u0142o wp\u0142yw na spos\u00f3b pracy uczestnik\u00f3w? W wywiadzie, kt\u00f3ry udzieli\u0142 Pan na portalu Teologia Polityczna pada okre\u015blenie: \u201eIkona plenerowa\u201d, czy to tylko taka metafora? <\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>M\u015a<\/b><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">W du\u017cym stopniu to metafora. To przyj\u0119ty w naszym \u015brodowisku spos\u00f3b nazywania w\u0142a\u015bnie wsp\u00f3lnej pracy w okre\u015blonym miejscu. Przypomn\u0119 tu polsko-ukrai\u0144ski plener w Nowicy, kt\u00f3ry ma ju\u017c dosy\u0107 d\u0142ug\u0105 histori\u0119, ponad dziesi\u0119cioletni\u0105. To spotkanie artyst\u00f3w tworz\u0105cych ikony, cz\u0119sto <\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">zwi\u0105zanych z Wydzia\u0142em Sztuki Sakralnej na Akademii Sztuk Pi\u0119knych we Lwowie, <\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">w domu rekolekcyjnym Sarepta, kt\u00f3ry prowadzi bractwo m\u0142odzie\u017cy greckokatolickiej. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">Kolejn\u0105 inicjatyw\u0105 tego typu, zainspirowan\u0105 Nowic\u0105 by\u0142y Mi\u0119dzynarodowe Plenery Ikonopisania i Sztuki Sakralnej organizowane w latach 2011\u20132019 w rzymskokatolickim o\u015brodku na Wo\u0142yniu &#8211; Centrum Integracyjnym \u201eZam\u0142ynie\u201d. Z kolei w 2014 roku, w rocznic\u0119 wybuchu protest\u00f3w na Majdanie, odby\u0142 si\u0119 plener w prawos\u0142awnym klasztorze \u015bw. Micha\u0142a w Kijowie. Zosta\u0142 zorganizowany przez prawos\u0142awnego ksi\u0119dza w miejscu<\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">, <\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">kt\u00f3re mia\u0142o bardzo istotny udzia\u0142 w tych wydarzeniach. Ikony &#8211; owoc tego pleneru &#8211; zosta\u0142y ofiarowane jako podzi\u0119kowanie dla szpitali, kt\u00f3re podj\u0119\u0142y si\u0119 leczenia rannych z Majdanu. Ikony polskich artyst\u00f3w posz\u0142y do ukrai\u0144skich szpitali, a ukrai\u0144skich artyst\u00f3w &#8211; do polskich szpitali. Organizator nada\u0142 zatem temu wydarzeniu kontekst mi\u0119dzynarodowy, mi\u0119dzyko\u015bcielny, budowania wsp\u00f3lnoty, i okazania wdzi\u0119czno\u015bci a tak\u017ce upami\u0119tnienia dobra, kt\u00f3re si\u0119 wydarzy\u0142o.<\/span><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #323130;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">Zna\u0142em te przyk\u0142ady. <\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">Od momentu pe\u0142nej inwazji rosyjskiej na Ukrain\u0119 i pojawienia si\u0119 fali uchod\u017ac\u00f3w spotka\u0142em szereg os\u00f3b, kt\u00f3re musia\u0142y ucieka\u0107 z Ukrainy, a zajmowa\u0142y si\u0119 w\u0142a\u015bnie malowaniem ikon. Z potrzeby chwili, w rozmowach z Micha\u0142em P\u0142oskim i z Dymitrem Hordits\u0105, znanym w Ukrainie tw\u00f3rc\u0105 sztuki sakralnej, pojawi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 pleneru. Po prostu zebrali\u015bmy te osoby, kt\u00f3re gdzie\u015b w naszym widnokr\u0119gu si\u0119 pojawi\u0142y i we wrze\u015bniu 2022 roku zrobili\u015bmy spotkanie w domu rodzinnym mojej \u017cony w \u0141uczanowicach, pod has\u0142em \u201eOblicza \u015bwiat\u0142a\u201d. W kolejnych latach, przy finansowej i organizacyjnej pomocy Fundacji Dobry Grunt i warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej, odby\u0142y si\u0119 kolejne plenery. <\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">R\u00f3wnolegle zetkn\u0119li\u015bmy si\u0119 z projektem Teologii Politycznej i Fundacji \u015awi\u0119tego Miko\u0142aja \u201eNamalowa\u0107 katolicyzm od nowa\u201d. Bardzo nam odpowiada\u0142 wieloletni charakter tego projektu. I r\u00f3wnie\u017c kanwa, na kt\u00f3rej te wiele lat pracy ma by\u0107 osnute, czyli 20 tajemnic r\u00f3\u017ca\u0144ca. Dostrzegli\u015bmy w tym temacie potencja\u0142 zwr\u00f3cenia si\u0119 do tw\u00f3rc\u00f3w zwi\u0105zanych z Ko\u015bcio\u0142ami wschodnimi, poniewa\u017c w\u015br\u00f3d tajemnic r\u00f3\u017ca\u0144ca widzimy du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zespo\u0142u g\u0142\u00f3wnych \u015bwi\u0105t roku liturgicznego, kt\u00f3ry stanowi wa\u017cny element wschodniego ikonostasu. St\u0105d po rozmowach z Dariuszem Kar\u0142owiczem, inicjatorem tego projektu, postanowili\u015bmy w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 w to dzia\u0142anie i kolejny plener, ju\u017c w kontek\u015bcie inicjatywy Teologii Politycznej zatytu\u0142owali\u015bmy \u201eMi\u0142osierdzie, Eleos, Rachamim\u201d. W tym roku odby\u0142 si\u0119 ju\u017c trzeci plener, nie w tym samym domu w \u0141uczanowicach pod Krakowem, w kt\u00f3rym by\u0142y dwa pierwsze, ale nad morzem, w domu rodziny Szymborskich, projektant\u00f3w \u015awi\u0105tyni Opatrzno\u015bci Bo\u017cej. Tegoroczny plener mia\u0142 motyw przewodni \u201eZwiastowanie\u201d- tak jak kolejna edycja projektu Teologii Politycznej. W tej chwili trwa wystawa poplenerowa w muzeum ikon w Supra\u015blu i oczywi\u015bcie planowane s\u0105 kolejne wystawy. W zesz\u0142ym roku uda\u0142o si\u0119 udost\u0119pni\u0107 publiczno\u015bci pi\u0119\u0107 wystaw: w Cz\u0119stochowie, Warszawie, Krakowie, Supra\u015blu i O\u015bwi\u0119cimiu. W takim przedsi\u0119wzi\u0119ciu &#8211; wieloletnim projekcie pleneru &#8211; jest wiele r\u00f3wnoleg\u0142ych w\u0105tk\u00f3w. Istnieje aspekt charytatywny, kt\u00f3ry szczeg\u00f3lnie na pocz\u0105tku wojny pozostawa\u0142 na pierwszym planie, ale jednocze\u015bnie jest my\u015blenie o jakiej\u015b wymianie do\u015bwiadcze\u0144 tw\u00f3rc\u00f3w z r\u00f3\u017cnych kr\u0119g\u00f3w kulturowych, i o ich roli kulturotw\u00f3rczej. W kontek\u015bcie projektu \u201eNamalowa\u0107 katolicyzm od nowa\u201d chcemy sta\u0107 si\u0119 kolejnym \u015brodowiskiem, kt\u00f3re \u017cyje tym tematem i ma szans\u0119 rozszerzy\u0107 kr\u0105g jego adresat\u00f3w. Tak jak pierwotny projekt Teologii Politycznej jest pr\u00f3b\u0105 dialogu ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 kultur\u0105 w obr\u0119bie ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego, i raczej w odniesieniu do tradycji zachodniej, tak my pr\u00f3bujemy te same tematy poruszy\u0107 w dialogu z lud\u017ami z tradycji wschodniej.<\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\">\u00a0<\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><b>BS<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><br \/>Na og\u00f3\u0142 plenery ko\u0144cz\u0105 si\u0119 jakimi\u015b wystawami, z kt\u00f3rych dokonywane s\u0105 zakupy. A te plenery, o kt\u00f3rych teraz Pan m\u00f3wi\u0142, s\u0142u\u017cy\u0142y przede wszystkim malowaniu ikon? <\/span><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><b>M\u015a<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><br \/>Je\u017celi m\u00f3wimy o Nowicy i Zam\u0142yniu, to s\u0105 spotkania polskich i ukrai\u0144skich malarzy ikon, przestrze\u0144 wsp\u00f3lnej pracy, wymiany my\u015bli i do\u015bwiadcze\u0144. Organizatorzy plener\u00f3w organizuj\u0105 wystawy poplenerowe, a tak\u017ce tworz\u0105 w\u0142asne kolekcje, kt\u00f3re wystawiaj\u0105 co jaki\u015b czas w r\u00f3\u017cnych muzeach w Polsce i za granic\u0105.<\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u015arodowisko lwowskie, kt\u00f3re si\u0119 tam spotyka, jest miejscem intensywnych poszukiwa\u0144 artystycznych, wychodz\u0105c od tradycji ikony, pr\u00f3buje szuka\u0107 nowych form. Tam funkcjonuje szerokie spektrum postaw i podej\u015b\u0107 do ikony. Tematy spotka\u0144 wyrastaj\u0105 z tradycji biblijnej i z tradycji ikonografii wschodniej, ale potem spos\u00f3b odpowiedzi na nie jest r\u00f3\u017cnorodny. Z czasem do tego \u015brodowiska do\u0142\u0105czy\u0142y r\u00f3wnie\u017c osoby, kt\u00f3re nie mia\u0142y zwi\u0105zku z tradycj\u0105 ikony lub ich zwi\u0105zek by\u0142 bardzo lu\u017any, na przyk\u0142ad abstrakcjoni\u015bci z Wroc\u0142awia. Ju\u017c od kilku lat przyje\u017cd\u017caj\u0105 na te plenery, cho\u0107 trudno wskaza\u0107 cechy ich prac bezpo\u015brednio pokrewne z klasycznie rozumian\u0105 ikon\u0105. Samo \u015brodowisko lwowskie to naprawd\u0119 ogromny rozrzut postaw artystycznych, od tych bliskich nurtowi tradycyjnemu po bardzo mocno przetwarzaj\u0105ce t\u0119 tradycj\u0119.<\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Z kolei na naszych \u0142uczanowickich plenerach spotkali\u015bmy si\u0119 z malarzami z dalszej Ukrainy, bo ci musieli ucieka\u0107 przed wojn\u0105. Mamy uczestnik\u00f3w z Kijowa, z Winnicy, z Odessy, a nawet pochodz\u0105c\u0105 z Moskwy mieszkank\u0119 Odessy, obecnie od wybuchu wojny zamieszka\u0142\u0105 Krakowie. Jak si\u0119 okaza\u0142o, w tym \u015brodowisku r\u00f3wnie\u017c mamy do czynienia z ca\u0142\u0105 gam\u0105 r\u00f3\u017cnych postaw i inspiracji artystycznych. <\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Plenery \u0142uczanowickie maj\u0105 cel charytatywny. Po plenerach i serii wystaw poplenerowych odbywaj\u0105 si\u0119 aukcje prac, i doch\u00f3d jest przeznaczony na organizowane przez sekcj\u0119 ukrai\u0144sk\u0105 KIK obozy wytchnieniowe dla \u017con i dzieci \u017co\u0142nierzy ukrai\u0144skich, kt\u00f3rzy zgin\u0119li lub zostali ranni podczas wojny. <\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>BS <\/b><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Deska to pod\u0142o\u017ce typowe dla ikony ale przegl\u0105daj\u0105c Pana prace napotka\u0142am ikon\u0119 podr\u00f3\u017cn\u0105, gdzie pod\u0142o\u017cem jest kamie\u0144. Na aukcji po plenerze w Krakowie pojawi\u0142o si\u0119 wi\u0119cej takich ikon na kamieniu, ofiarowanych na rzecz pleneru przez nestora polskich malarzy ikon, Micha\u0142a P\u0142oskiego. Czy to nie wbrew zasadom? Czy prowadzi Pan jeszcze inne eksperymenty w zakresie materia\u0142\u00f3w wykorzystywanych w ikonie? <\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><b>M\u015a<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><br \/>Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o. Od pierwszej mojej du\u017cej realizacji, kt\u00f3r\u0105 robi\u0142em w ko\u015bciele w Mi\u0119dzylesiu pod Warszaw\u0105 u\u017cycie naturalnych pod\u0142o\u017cy wynik\u0142o \u201enaturalnie\u201d, z samego procesu. Tam wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142em z architektem Dariuszem Hycem, kt\u00f3ry zosta\u0142 poproszony o prac\u0119 nad wn\u0119trzem ko\u015bcio\u0142a przez architekt\u00f3w bry\u0142y: Stefana Drewiczewskiego i Krzysztofa Mycielskiego. Pierwszym realizowanym elementem by\u0142y stacje drogi krzy\u017cowej. Pocz\u0105tkowo my\u015bla\u0142em o u\u017cyciu klasycznego formatu pionowego prostok\u0105ta bliskiego kwadratu, jedynie stacj\u0119 XII &#8211; \u015amier\u0107 Chrystusa &#8211; chcia\u0142em zakomponowa\u0107 na wi\u0119kszej, bardziej wyd\u0142u\u017conej desce, co stanowi\u0142oby odej\u015bcie od klasycznego formatu ikonowego. Darek natomiast zaproponowa\u0142, by ca\u0142\u0105 drog\u0119 krzy\u017cow\u0105 namalowa\u0107 na pionowych deskach. Kiedy stolarz przywi\u00f3z\u0142 na budow\u0119 czterna\u015bcie pi\u0119knych d\u0119bowych blat\u00f3w, Darek zapyta\u0142, czy nie m\u00f3g\u0142bym malowa\u0107 na nich bezpo\u015brednio. Postawi\u0142 przede mn\u0105 bardzo praktyczne i konkretne zadanie. Nie by\u0142 to jaki\u015b m\u00f3j pomys\u0142, czy ch\u0119\u0107 eksperymentowania, mia\u0142em otwarto\u015b\u0107 na rzeczywisto\u015b\u0107. Ta wsp\u00f3\u0142praca architekta z plastykiem wytworzy\u0142a sytuacje, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej owocowa\u0142y innowacjami w zakresie formatu, poszukiwaniami kompozycyjnymi, czy dostrze\u017ceniem warto\u015bci materia\u0142u. Potem du\u017co moich prac powstawa\u0142o bezpo\u015brednio na drewnie, albo w\u0142a\u015bnie na kamieniu. W tym ko\u015bciele r\u00f3wnie\u017c kamie\u0144 \u2013 piaskowiec &#8211; sta\u0142 si\u0119 pod\u0142o\u017cem g\u0142\u00f3wnego przedstawienia o\u0142tarzowego: Matki Boskiej z Panem Jezusem w typie orantki. <\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>BS<\/b><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">W ikonie Jezusa Mi\u0142osiernego, kt\u00f3ra te\u017c powsta\u0142a do tego ko\u015bcio\u0142a, zwr\u00f3ci\u0142o moj\u0105 uwag\u0119 to u\u017cycie naturalnego drewna, podobnie jak w ikonie Ulm\u00f3w. I w kontek\u015bcie tego tryptyku zatytu\u0142owanego <\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><i>Samarytanie z Markowej <\/i><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">chcia\u0142am zapyta\u0107, czy lubi pan pracowa\u0107 na zam\u00f3wienie? <\/span><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><b>M\u015a<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><br \/>Tak, ja w ten spos\u00f3b postrzegam swoj\u0105 rol\u0119. To jest m\u00f3j \u015bwiadomy wyb\u00f3r. Nie podj\u0105\u0142em paradygmatu wsp\u00f3\u0142czesnego artysty, kt\u00f3ry funkcjonuje w \u015bwiecie galerii, organizuje wystawy indywidualne. Mia\u0142em jedn\u0105 w \u017cyciu indywidualn\u0105 wystaw\u0119 i by\u0142o to na zako\u0144czenie mojego stypendium w Grecji: dwugodzinny pokaz ikon w polskiej ambasadzie. Kiedy organizowa\u0142em plenery to pokazywa\u0142em swoje prace w\u015br\u00f3d prac innych autor\u00f3w. Og\u00f3lnie postrzegam siebie jako cz\u0119\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a i traktuj\u0119 powstawanie ikony jako proces, kt\u00f3ry nie jest indywidualistyczny, kt\u00f3ry nie funkcjonuje tylko i wy\u0142\u0105cznie w moim umy\u015ble. Rodzi si\u0119 poza mn\u0105 i do mnie przychodzi jako wezwanie, na kt\u00f3re odpowiadam. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ikon historycznych jest bezimiennych. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni malarze ikon w Grecji podpisuj\u0105 ikon\u0119 formu\u0142\u0105 <\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>\u03c7\u03ad\u03c1\u03b9<\/i><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">&#8211; \u201er\u0119ka\u201d &#8211; dla podkre\u015blenia, \u017ce daj\u0105 si\u0119 prowadzi\u0107 i nie s\u0105 stw\u00f3rcami tego dzie\u0142a. Podobnie ja, jestem tym, kt\u00f3ry na jakim\u015b etapie odda\u0142 swoje talenty, swoje umiej\u0119tno\u015bci temu procesowi i jestem \u015bwiadomy, \u017ce ten proces si\u0119 zacz\u0105\u0142 zanim w og\u00f3le si\u0119 o nim dowiedzia\u0142em. Kto\u015b mia\u0142 intuicj\u0119, chcia\u0142, \u017ceby powsta\u0142a ikona. O t\u0119 intuicj\u0119, o to wezwanie chodzi. Przychodzi ono z zewn\u0105trz. Postrzegam to jako proces duchowy, intuicj\u0119 nadprzyrodzon\u0105. Pr\u00f3buj\u0119 j\u0105 rozpozna\u0107, odczyta\u0107 i odda\u0107 swoje umiej\u0119tno\u015bci, wra\u017cliwo\u015b\u0107, do\u015bwiadczenie na rzecz tego, \u017ceby si\u0119 ona zmaterializowa\u0142a.<\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>BS:<\/b><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Rozumiem, \u017ce w tym procesie odpowiadania na intuicj\u0119 pochodz\u0105c\u0105 z zewn\u0105trz, bardzo istotne s\u0105 rozmowy z zamawiaj\u0105cymi. Czy cz\u0119sto musia\u0142 Pan p\u00f3j\u015b\u0107 na kompromis i zmienia\u0107 swoje plany?<\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>M\u015a<\/b><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Przyznam szczerze &#8211; mo\u017ce po prostu mam szcz\u0119\u015bcie &#8211; ale nie mam absolutnie poczucia, \u017cebym musia\u0142 co\u015b robi\u0107 wbrew swoim przekonaniom. Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o w moim \u017cyciu, \u017ce proponowa\u0142em rozwi\u0105zania ikonograficzne i dotychczas za ka\u017cdym razem ufano mi, a mo\u017ce po prostu wyczuwano, \u017ce mam do\u015bwiadczenie w \u015bwiecie ikonografii chrze\u015bcija\u0144skiej, kt\u00f3ry w naszym Ko\u015bciele w tej chwili jest stosunkowo zapomnian\u0105 sfer\u0105. Oczywi\u015bcie za ka\u017cdym razem by\u0142y pewne oczekiwania, intuicje zamawiaj\u0105cego, ale nie by\u0142y one sprzeczne z moim rozumieniem przestrzeni sakralnej. Wydawa\u0142y mi si\u0119 sensowne, wi\u0119c nie nazwa\u0142bym tego kompromisem, a dogadywaniem si\u0119 i wsp\u00f3lnym odnajdywaniem \u015bcie\u017cki w tym zadaniu.<\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Intuicje zamawiaj\u0105cego bywaj\u0105 w r\u00f3\u017cnym stopniu sprecyzowane. Cz\u0119sto dotycz\u0105 raczej tre\u015bci, tematyki przedstawie\u0144, a nad form\u0105 i uk\u0142adem trzeba my\u015ble\u0107. W Muzeum Powstania Warszawskiego poproszono mnie o ikon\u0119 patrona, ale miejsce, kt\u00f3re mia\u0142o sta\u0107 si\u0119 kaplic\u0105, by\u0142o na tym etapie magazynem materia\u0142\u00f3w budowlanych. By\u0142a wi\u0119c intuicja zamawiaj\u0105cego, \u017ce potrzebny jest wizerunek patrona. Ale nie by\u0142o sprecyzowane, gdzie on ma by\u0107 w tej przestrzeni. By\u0142a intuicja w zakresie tre\u015bci, bez intuicji plastycznej. Zacz\u0105\u0142em si\u0119 przygl\u0105da\u0107 tej przestrzeni. Patron jest jednym ze 108 m\u0119czennik\u00f3w, kt\u00f3rych Jan Pawe\u0142 II wsp\u00f3lnie beatyfikowa\u0142 w 1999 roku. Z rozm\u00f3w z dyrektorami dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce chcieli, \u017ceby ten fakt w jaki\u015b spos\u00f3b zaznaczy\u0107. Kiedy na bazie tych rozm\u00f3w i intuicji zacz\u0105\u0142em tworzy\u0107 projekt i mia\u0142em ju\u017c przemy\u015blenia na temat uk\u0142adu ikonograficznego kaplicy, jeden z dyrektor\u00f3w wspomnia\u0142, \u017ce widzia\u0142 by jeszcze gdzie\u015b w kaplicy obraz Jezusa Mi\u0142osiernego. Pami\u0119tam, \u017ce pierwsza moja reakcja by\u0142a: no, ale nie ma gdzie. Uzna\u0142em, \u017ce na tym etapie pr\u00f3ba wk\u0142adania tego obrazu w ograniczon\u0105 przestrze\u0144 kaplicy to b\u0119dzie co\u015b wbrew logice. Pracowa\u0142em wtedy nad ikon\u0105 patrona, jej forma i lokalizacja zosta\u0142y zaakceptowane, zrobi\u0142em szkic do tej ikony i zacz\u0105\u0142em pracowa\u0107 na desce, kt\u00f3r\u0105 zam\u00f3wi\u0142em. Znowu by\u0142a to praca na surowym drewnie, z kt\u00f3rym mia\u0142em ju\u017c do\u015bwiadczenie wcze\u015bniej w pracy nad stacjami drogi krzy\u017cowej w Mi\u0119dzylesiu. Tam wielokrotnie gdzie\u015b w s\u0142ojach deski odnajdywa\u0142em zarysy kompozycji, kt\u00f3r\u0105 wcze\u015bniej pr\u00f3bowa\u0142em wymy\u015bli\u0107 w ma\u0142ej skali. Kiedy zacz\u0119\u0142am prac\u0119 nad wizerunkiem b\u0142ogos\u0142awionego ksi\u0119dza J\u00f3zefa Stanka okaza\u0142o si\u0119, \u017ce deska nie pasuje do mojej kompozycji. Ale odkry\u0142em, \u017ce ta kompozycja, owszem, mog\u0142aby si\u0119 pojawi\u0107, ale o 10 cm ni\u017cej.<\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Tam uk\u0142ad s\u0142oj\u00f3w jak najbardziej pasowa\u0142 do mojej wizji. Ostatecznie okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wytworzy\u0142a si\u0119 przestrze\u0144 powy\u017cej w\u0142a\u015bnie na wizerunek Chrystusa Mi\u0142osiernego. W tym przypadku deska pozwoli\u0142a mi uwzgl\u0119dni\u0107 intuicj\u0119 wicedyrektora, kt\u00f3rej na jakim\u015b etapie powiedzia\u0142em: nie, nie ma na ni\u0105 miejsca. <\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>BS<\/b><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">M\u00f3wimy tutaj o ikonie do przestrzeni sakralnej. Inny los pisany jest wspomnianej ju\u017c ikonie Ulm\u00f3w. Zam\u00f3wiona przez Fundacj\u0119 Dobry Grunt przekazana zosta\u0142a w darze Muzeum Polak\u00f3w Ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w, potem ruszy\u0142a w podr\u00f3\u017c: do dawnego Kasyno Urz\u0119dniczego Muzeum \u2013 Zamku w \u0141a\u0144cucie, nast\u0119pnie do budynku ekspozycyjnego Zespo\u0142u Cerkiewnego w Radru\u017cu \u2013 Oddzia\u0142u Muzeum Kres\u00f3w w Lubaczowie. Czy zawsze b\u0119dzie obiektem muzealnym? <\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>M\u015a<\/b><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">Ta ikona <\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><i>Samarytan z Markowej <\/i><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">jest rzeczywi\u015bcie bardzo szczeg\u00f3lnym przypadkiem w moich dotychczasowych do\u015bwiadczeniach, bo prezes Fundacji Dobry Grunt zam\u00f3wi\u0142a t\u0119 ikon\u0119 od pocz\u0105tku chc\u0105c j\u0105 ofiarowa\u0107 do muzeum. Wiedzia\u0142em, \u017ce to jest muzeum, kt\u00f3re jest odwiedzane przez ludzi r\u00f3\u017cnych wyzna\u0144, szczeg\u00f3lnie Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w, i to \u017byd\u00f3w te\u017c cz\u0119sto niereligijnych, kt\u00f3rzy tam trafiaj\u0105 z pobudek zwi\u0105zanych z histori\u0105, z do\u015bwiadczeniami rodzinnymi. Bior\u0105c to pod uwag\u0119 postanowi\u0142em, w porozumieniu oczywi\u015bcie z zamawiaj\u0105cymi, maksymalnie ograniczy\u0107 takie \u015brodki wyrazu, kt\u00f3re by narzuca\u0142y odbiorcy interpretacj\u0119 religijn\u0105. <\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Dla mnie osobi\u015bcie, w moim wewn\u0119trznym przekonaniu, ta praca jest ikon\u0105. By\u0142em na beatyfikacji, postrzegam osoby przedstawione na \u015brodkowej cz\u0119\u015bci tryptyku jako \u015bwi\u0119te, b\u0142ogos\u0142awione, ale jednocze\u015bnie chodzi\u0142o o to, \u017ceby poprzez u\u017cyte \u015brodki formalne nie zamkn\u0105\u0107 przestrzeni odbioru tego dzie\u0142a dla innych grup. By i one mog\u0142y zobaczy\u0107 co\u015b pozytywnego w tej historii poza aspektem religijnym, np. niesamowito\u015b\u0107 tej ludzkiej decyzji i ludzkiego do\u015bwiadczenia. <\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Kluczowa by\u0142a dla mnie decyzja, kt\u00f3ra te\u017c pojawi\u0142a si\u0119 na dosy\u0107 wczesnym etapie pracy, \u017ce nie mo\u017cna Ulm\u00f3w pokaza\u0107 samych, chocia\u017c zam\u00f3wienie tylko ich pierwotnie dotyczy\u0142o. Ale te \u017cydowskie rodziny: Goldmanowie,\u00a0Gr\u00fcnfeldowie i Didnerowie, kt\u00f3rych cz\u0142onkowie byli wsp\u00f3\u0142domownikami Ulm\u00f3w przez ponad rok i razem z nimi zgin\u0119li, wydawa\u0142y si\u0119 tak wa\u017cne, \u017ce szuka\u0142em sposobu jak odnale\u017a\u0107 dla nich miejsce, i w\u0142a\u015bciwe proporcje pokazania ich wszystkich. W tej historii inna by\u0142a rola tych, kt\u00f3rzy byli ratowani, a inna tych, kt\u00f3rzy ratowali &#8211; podj\u0119li t\u0119 decyzj\u0119 i mieli wyb\u00f3r. Z drugiej strony stara\u0142em si\u0119 odda\u0107 ogromn\u0105 jedno\u015b\u0107 ich losu i do\u015bwiadczenia, szczeg\u00f3lnie jak poznawa\u0142em t\u0119 histori\u0119 w szczeg\u00f3\u0142ach. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce siostry Lea Didner i Go\u0142da Gr\u00fcnfeld by\u0142y bliskimi s\u0105siadkami Ulm\u00f3w. Jedna z nich by\u0142a r\u00f3wnolatk\u0105 Wiktorii Ulmy, prawdopodobnie chodzi\u0142y razem do szko\u0142y. To wszystko razem zaprowadzi\u0142o mnie do idei tryptyku.<\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><b>BS<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><br \/>By\u0142am pod wra\u017ceniem Pana wiedzy na ten temat, kiedy czyta\u0142am wywiad na portalu Wi\u0119\u017a. Zar\u00f3wno \u017ar\u00f3d\u0142a ikonograficzne jak i pr\u00f3ba odtworzenia fakt\u00f3w przez historyk\u00f3w mia\u0142y zdecydowany wp\u0142yw na to, co widzimy na tym tryptyku. Chcia\u0142am zapyta\u0107 jeszcze o dzia\u0142alno\u015b\u0107 Fundacji Dobry Grunt. Deklaruje ona, \u017ce jest mecenasem sztuki, przede wszystkim ikony, a tak\u017ce promotorem tw\u00f3rc\u00f3w z innych dziedzin kultury. Jak to przebiega? Na stronie Fundacji prezentowane s\u0105 \u201eufundowane ikony\u201d, czy to oznacza, \u017ce artysta tworzy\u0142 je na zam\u00f3wienie Fundacji do konkretnego miejsca? <\/span><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><b>M\u015a<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><br \/>Opowiem o kilku przyk\u0142adach dzia\u0142alno\u015bci Fundacji. Po raz pierwszy Fundacja podj\u0119\u0142a si\u0119 mecenatu r\u00f3wnie\u017c w okoliczno\u015bciach zwi\u0105zanych z beatyfikacj\u0105 &#8211; Matki El\u017cbiety R\u00f3\u017cy Czackiej i kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego. Obie te postaci s\u0105 mocno zwi\u0105zane ze \u015brodowiskiem warszawskiego KiKu i Lasek, z kt\u00f3rymi z kolei zwi\u0105zana jest Fundacja. Chc\u0105c w jaki\u015b spos\u00f3b uczci\u0107 fakt og\u0142oszenia ich b\u0142ogos\u0142awionymi prezes fundacji, Ma\u0142gorzata \u0141ukasiewicz-Traczy\u0144ska, poprosi\u0142a dwie malarki ikon \u2013 Hann\u0119 D\u0105browsk\u0105-Cert\u0119 i Ann\u0119 Kope\u0107-Gibas &#8211; o namalowanie ikony matki Czackiej i kardyna\u0142a Wyszy\u0144skiego. Ja by\u0142em poproszony jako wsp\u00f3\u0142pracownik Fundacji o rozmowy z tymi artystkami i wspieranie komunikacji mi\u0119dzy nimi tak, aby te obrazy w jaki\u015b spos\u00f3b ze sob\u0105 zgra\u0107. Wydaje si\u0119, \u017ce to si\u0119 uda\u0142o, ikony maj\u0105 rys indywidualny, mo\u017cna odr\u00f3\u017cni\u0107 styl obu artystek, a jednak tworz\u0105 zesp\u00f3\u0142. Wida\u0107, \u017ce malarki uzgodni\u0142y format, zasad\u0119 kompozycji, jedna z nich wcze\u015bniej j\u0105 stosowa\u0142a, a druga j\u0105 przyj\u0119\u0142a, adaptuj\u0105c do swojego sposobu odczuwania i prowadzenia pracy z ikon\u0105. My\u015bl\u0119, \u017ce to bardzo udane przedsi\u0119wzi\u0119cie. Ma\u0142gorzata \u0141ukasiewicz-Traczy\u0144ska jest architektem wn\u0119trz i jeszcze przed beatyfikacj\u0105 zd\u0105\u017cy\u0142a stworzy\u0107 projekt postument\u00f3w pod obrazy, by mog\u0142y funkcjonowa\u0107 w przestrzeni sakralnej bez wra\u017cenia jakiej\u015b przygodno\u015bci czy tymczasowo\u015bci. W przeddzie\u0144 beatyfikacji w klasztorze Zgromadzenia Si\u00f3str Franciszkanek S\u0142u\u017cebnic Krzy\u017ca na ul. Piwnej odby\u0142o si\u0119 czuwanie modlitewne w obecno\u015bci tych ikon. Fundacja zatem zamawiaj\u0105c je i ich opraw\u0119 wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142a to wydarzenie liturgiczno-modlitewne. W tym przypadku oczywi\u015bcie aspekt finansowy r\u00f3wnie\u017c by\u0142 obecny, Fundacja zaprosi\u0142a te dwie artystki i zap\u0142aci\u0142a za ikony, a nast\u0119pnie ofiarowa\u0142a je zgromadzeniu. To jeden z przyk\u0142ad\u00f3w finansowania powstawania sztuki sakralnej. Dla artysty, kt\u00f3ry podejmuje si\u0119 takiego dzie\u0142a, to jest konkretna praca. Jest got\u00f3w odda\u0107 swoje zasoby, sw\u00f3j czas i swoje umiej\u0119tno\u015bci po to, \u017ceby tak\u0105 prac\u0119 wykona\u0107. Szczeg\u00f3lnie kiedy artysta jest emocjonalnie zwi\u0105zany z zadanym tematem. Hania D\u0105browska-Certa, autorka jednej z tych ikon, ma m\u0119\u017ca, kt\u00f3ry jest wychowankiem Lasek, jest niewidomy, czyta\u0142, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 alfabetem Braille&#8217;a, w czasie tej liturgii, kiedy ikony pierwszy raz pokazywano. To by\u0142o bardzo poruszaj\u0105ce. Hania te\u017c postanowi\u0142a pokaza\u0107 w ikonie, \u017ce Matka Czacka by\u0142a niewidoma, ma takie lekko przymkni\u0119te oczy. <\/span><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><b>BS <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><br \/>Czy darczy\u0144cy fundacji uczestnicz\u0105 w tym procesie zamawiania ikony i decyduj\u0105 o jej wygl\u0105dzie?<\/span><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><b>M\u015a<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><br \/>Ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w finansowych Fundacji pochodzi z firmy <\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #0563c1;\"><a href=\"https:\/\/www.geotest.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">Geotest Sp. z o.o.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">, kt\u00f3ra jest jej za\u0142o\u017cycielem. Geotest stworzy\u0142 Krzysztof Traczy\u0144ski, m\u0105\u017c prezes Fundacji Ma\u0142gorzaty \u0141ukasiewicz \u2013 Traczy\u0144skiej. Zatem to co\u015b pomi\u0119dzy spo\u0142ecznym a prywatnym mecenatem, bo tak naprawd\u0119 istotne s\u0105 decyzje zarz\u0105du tej firmy. Jej dzia\u0142alno\u015b\u0107 mo\u017cna by zaliczy\u0107 do trendu, kt\u00f3ry si\u0119 nazywa \u201espo\u0142eczn\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 biznesu\u201d. Firmy, kt\u00f3re maj\u0105 dobre wyniki finansowe, s\u0105 w stanie przekaza\u0107 fragment dochod\u00f3w na tego typu dzia\u0142alno\u015b\u0107. I w tym przypadku co\u015b takiego si\u0119 w\u0142a\u015bnie wydarzy\u0142o, ta firma rozpocz\u0119\u0142a aktywno\u015b\u0107 w zakresie mecenatu kultury i rzeczywi\u015bcie konsekwentnie od kilku lat j\u0105 prowadzi i to naprawd\u0119 na du\u017c\u0105 skal\u0119. <\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Wspomn\u0119 jeszcze o innych okoliczno\u015bciach, kiedy Fundacja podj\u0119\u0142a dzia\u0142ania na rzecz sztuki ikony. W Seminarium Duchownym w Warszawie do projektu, nad kt\u00f3rym pracuj\u0119, postanowiono zaanga\u017cowa\u0107 wspomnian\u0105 ju\u017c Hann\u0119 D\u0105browsk\u0105 &#8211; Cert\u0119. Zadanie polega\u0142o na malowaniu kolejnych ikon do kaplicy. Ale kiedy malarka ju\u017c by\u0142a gotowa, by podj\u0105\u0107 prac\u0119, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce niestety sytuacja finansowa Seminarium pogorszy\u0142a si\u0119 na tyle, \u017ce nie by\u0142o w stanie zapewni\u0107 \u015brodk\u00f3w na jej zatrudnienie. I w t\u0119 sytuacj\u0119 wkroczy\u0142a Fundacja, zapewniaj\u0105c te brakuj\u0105ce \u015brodki, to znaczy de facto sta\u0142a si\u0119 fundatorem 8 sporych rozmiar\u00f3w, wielopostaciowych ikon.<\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>BS<\/b><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Na koniec ju\u017c zapytam, czym teraz si\u0119 Pan zajmuje? Co najmocniej zaprz\u0105ta Pana uwag\u0119? <\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>M\u015a <\/b><\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\">Od kilku lat maluj\u0119 wspomnian\u0105 wy\u017cej kaplic\u0119 w Warszawskim Seminarium Duchownym na Krakowskim Przedmie\u015bciu. Nad tym projektem pracowa\u0142em ze \u015bp. architektem Stanis\u0142awem Niemczykiem. Powstaje tam procesja \u015bwi\u0119tych id\u0105cych ku Chrystusowi, pocz\u0105wszy od Noego i Abrahama, sko\u0144czywszy na siostrze Faustynie i Janie Pawle II. Ten projekt jest nieco inny od moich wcze\u015bniejszych realizacji \u2013 u\u017cyte barwy s\u0105 intensywne i jest to dla mnie wyzwanie. Ikonografia obejmuje kilkadziesi\u0105t postaci \u015bwi\u0119tych naturalnej wielko\u015bci. <\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><br \/>R\u00f3wnocze\u015bnie, z architektem Lechem Szymborskim, i z malarkami ikon z Ukrainy prowadzimy rozmowy w sprawie kolejnych realizacji sakralnych. <\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Niedawno te\u017c organizowa\u0142em w ramach Fundacji Dobry Grunt czwart\u0105 edycj\u0119 sympozjum \u201eNowosielski i co dalej? Sztuka wsp\u00f3\u0142czesna w przestrzeni liturgicznej\u201d, na kt\u00f3re uda\u0142o si\u0119 zaprosi\u0107, opr\u00f3cz polskich tw\u00f3rc\u00f3w i intelektualist\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 sztuk\u0105 sakraln\u0105, r\u00f3wnie\u017c pana Aleksandra Kornoukhova, najwybitniejszego moim zdaniem \u017cyj\u0105cego tw\u00f3rc\u0119 mozaik w tradycji bizantyjskiej, autora \u015bciany o\u0142tarzowej kaplicy Redemptoris Mater w Watykanie. Pan Aleksander, kt\u00f3rego ojciec pochodzi\u0142 z rodziny z\u0142otnik\u00f3w z Bia\u0142egostoku, a mama by\u0142a Rosjank\u0105 z Moskwy, od inwazji rosyjskiej na Ukrain\u0119, mieszka z \u017con\u0105 i c\u00f3rk\u0105 w Tbilisi, i bardzo ucieszy\u0142 si\u0119 z zaproszenia do Warszawy. Zastanawiam si\u0119, jak mo\u017cna by skorzysta\u0107 z jego wiedzy i do\u015bwiadczenia r\u00f3wnie\u017c w Polsce. <\/span><\/span><\/p><p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><b>BS <\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"pl-PL\"><br \/>Bardzo dzi\u0119kuj\u0119 za t\u0119 inspiruj\u0105c\u0105 rozmow\u0119 i \u017cycz\u0119, \u017ceby te plany si\u0119 powiod\u0142y. <\/span><\/span><\/span><\/p><p lang=\"pl-PL\" align=\"JUSTIFY\">\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bernadeta Stano Portal diafanitas.com powstaje jako jeden z projekt\u00f3w zespo\u0142u badawczego Sztuka i metafizyka dzia\u0142aj\u0105cego od 2018 roku na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Nasze kolejne projekty badawcze i publikacje obejmuj\u0105 tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy inspiruj\u0105 si\u0119 chrze\u015bcija\u0144skim dziedzictwem kulturowym, dlatego do grona naszych rozm\u00f3wc\u00f3w zaprosili\u015bmy Pana Mateusza \u015arodonia. Zauwa\u017cy\u0142am, \u017ce bardzo ch\u0119tnie dzieli si\u0119 Pan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":61,"featured_media":8592,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-8578","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-culture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8578","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/61"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8578"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8578\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8635,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8578\/revisions\/8635"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8592"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}