{"id":8713,"date":"2025-10-28T16:30:18","date_gmt":"2025-10-28T15:30:18","guid":{"rendered":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/?p=8713"},"modified":"2025-10-28T17:30:46","modified_gmt":"2025-10-28T16:30:46","slug":"wizje-czasu-billa-violi-w-toruniu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/?p=8713","title":{"rendered":"\u201eWizje czasu\u201d Billa Violi w Toruniu"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"8713\" class=\"elementor elementor-8713\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-65ddd0f e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"65ddd0f\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-864971d elementor-widget__width-initial elementor-widget-tablet__width-initial elementor-widget-mobile__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"864971d\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.23.0 - 15-07-2024 *\/\n.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-stacked .elementor-drop-cap{background-color:#69727d;color:#fff}.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-framed .elementor-drop-cap{color:#69727d;border:3px solid;background-color:transparent}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap{margin-top:8px}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap-letter{width:1em;height:1em}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap{float:left;text-align:center;line-height:1;font-size:50px}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap-letter{display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t<p align=\"LEFT\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><b>Bernadeta Stano<\/b><\/span><\/p><p align=\"LEFT\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Bill Viola towarzyszy mi od lat, wracam do jego video <i>Przywitanie<\/i> (<i>The Greeting<\/i> 1995), kiedy omawiam na wyk\u0142adach ze sztuki nowo\u017cytnej malarstwo Jacopo Pontormo i jego mieni\u0105ce si\u0119 barwami &#8211; <i>colori cangianti<\/i> \u2013 <i>Nawiedzenie <\/i>(1528). W 2007 roku w warszawskiej Zach\u0119cie mog\u0142am stan\u0105\u0107 twarz\u0105 w twarz z tym obrazem i pami\u0119tam, \u017ce trudno by\u0142o mi stamt\u0105d odej\u015b\u0107. Po kilkunastu latach znowu do\u015bwiadczy\u0142am magii film\u00f3w Violi, tym razem w Toruniu na wystawie \u201eWizje czasu\u201d. By\u0142 to moment szczeg\u00f3lny, bo jego obrazy video, powstaj\u0105ce od lat 70. XX wieku, w 2024 roku zosta\u0142y osierocone \u2013 artysta nagle zmar\u0142, w wieku 73 lat. Urzeczywistni\u0142 w\u0142asne, snute przez dekady, refleksje o kondycji cz\u0142owieka, przemijaniu i \u015bmierci. <\/span><\/span><\/p><p align=\"LEFT\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Jestem niezmiernie wdzi\u0119czna kole\u017cance, \u017ce o mnie pami\u0119ta\u0142a, planuj\u0105c t\u0119 podr\u00f3\u017c \u201edo Billa Violi\u201d. Szczeg\u00f3lnie ceni\u0119 sobie te wyjazdy \u201eza sztuk\u0105\u201d, kiedy cel jest jasno okre\u015blony, jako\u015b mi bliski i mo\u017cna od razu z kim\u015b porozmawia\u0107. Oprawa dziwnie opustosza\u0142ego wieczorami Torunia, upi\u0119tego wok\u00f3\u0142 meandruj\u0105cej Wis\u0142y, dope\u0142ni\u0142a uczty duchowej. Znowu wr\u00f3ci\u0142a ta potrzeba, by wpatrywa\u0107 si\u0119 w te obrazy, tak d\u0142ugo jak to tylko mo\u017cliwe. Wraca\u0142am w te dwa miejsca wystawy, inne i inaczej reaguj\u0105ce na wymagaj\u0105c\u0105 sztuk\u0119 video. Pierwsze z nich to nowoczesny, zaprojektowany przez wroc\u0142awskiego architekta Edwarda Lacha, oddany do u\u017cytku w 2007 roku, budynek Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej \u201eZnaki Czasu\u201d. Dysponuje jedn\u0105 z najwi\u0119kszych przestrzeni ekspozycyjnych w Polsce, dedykowan\u0105 sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej \u2013 ponad 4 tys. m<sup>2<\/sup>. Filmy video zaw\u0142adn\u0119\u0142y zar\u00f3wno monumentaln\u0105 przestrzeni\u0105 przechodni\u0105, jak i kameralnymi pomieszczeniami w typie <i>white cube<\/i>. <\/span><\/span><\/p><p align=\"LEFT\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8727\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/10.jpg\" alt=\"\" width=\"6016\" height=\"4000\" \/><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: small;\">Budynek CSW \u201eZnaki Czasu\u201d <\/span><\/span><\/p><p align=\"LEFT\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Wsp\u00f3\u0142organizator pokazu &#8211; Fundacja Tumult w\u0142ada innym typem przestrzeni wystawienniczej \u2013 <i>site specific<\/i>. To poddawany obecnie rewitalizacji i modernizacji dawny arkadowy zb\u00f3r ewangelicki na Rynku Staromiejskim, zaprojektowany przez \u015bwietnego niemieckiego architekta Karla Friedricha Schinkla.<\/span><\/span><\/p><p align=\"LEFT\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Spotkanie z video Billa Violi zaczyna si\u0119 od wej\u015bcia w mrok. Artysta dok\u0142adnie zaplanowa\u0142, w jakich warunkach to spotkanie ma si\u0119 odbywa\u0107. Zatem r\u00f3wnie\u017c te dwa budynki musia\u0142y zosta\u0107 przygotowane, m. in. powsta\u0142y specjalne boksy o grubych \u015bcianach, zaizolowane akustyczn\u0105 we\u0142n\u0105 mineraln\u0105. Nie zastanawia\u0142am si\u0119 nad tymi technikaliami, b\u0119d\u0105c w Toruniu, co mo\u017ce oznacza\u0107, \u017ce by\u0142o w\u0142a\u015bnie tak jak by\u0107 powinno, by mo\u017cna si\u0119 by\u0142o skupi\u0107 na wystawie. Nasz towarzysz obliczy\u0142, \u017ce na obejrzenie wszystkich film\u00f3w potrzeba wielu godzin. Nie nale\u017c\u0119 do cierpliwych, kiedy zwiedzam wielkie mi\u0119dzynarodowe wystawy jak Biennale Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej w Wenecji, rzadko na filmach zatrzymuj\u0119 si\u0119 d\u0142u\u017cej ni\u017c 2-3 minuty. Obrazy Billa Violi daj\u0105 jednak szans\u0119, by nad t\u0105 moj\u0105 u\u0142omno\u015bci\u0105 zapanowa\u0107. S\u0105 filmy, kt\u00f3re trwaj\u0105 ponad dwie godziny, ale zastosowana technika <i>ultra slow motion<\/i> powoduje, \u017ce mo\u017cemy wyj\u015b\u0107 i potem wr\u00f3ci\u0107, a nawet wielokrotnie wraca\u0107, by zarejestrowa\u0107 zmiany.<\/span><\/span><\/p><p align=\"LEFT\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8729\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/9-1.jpg\" alt=\"\" width=\"5600\" height=\"3724\" \/><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: small;\"><i>Anima,<\/i> kolorowy tryptyk wideo na trzech pionowych panelach LCD, 82 min, 2000<\/span><\/span><\/p><p align=\"LEFT\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Artysta doskonale wiedzia\u0142, po co to robi, nie bez przyczyny toru\u0144ski pokaz oparto o kategori\u0119 czasu. Jeden taki przyk\u0142ad, tryptyk <i>Anima<\/i> (2000) &#8211; video na trzech pionowo zamontowanych panelach LCD. Ca\u0142o\u015b\u0107 trwa 82 minuty. Nawet przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 wa\u017cnej dla mnie osobie, nie wytrwa\u0142abym tyle czasu. Na video patrzy\u0142am kilka minut: chyba w obrazie co\u015b si\u0119 zmienia? Jednak moje oko nie by\u0142o w stanie przy tym spowolnieniu filmu (jedna minuta pierwotnego nagrania to 81 minut projekcji) dostrzec \u017cadnych zmian. Czu\u0142am niepok\u00f3j, a mo\u017ce wstyd, \u017ce nic do mnie nie dociera, \u017caden sens. Waham si\u0119 czy odej\u015b\u0107, czy zosta\u0107 d\u0142u\u017cej: mo\u017ce jednak co\u015b zobacz\u0119? W\u0142a\u015bciwie, co chc\u0119 zobaczy\u0107? Mo\u017ce to, co widz\u0119 jest ju\u017c ostateczn\u0105 podpowiedzi\u0105, by odczyta\u0107 sens tych obraz\u00f3w? Panele LCD wisz\u0105 na \u015bcianie w ramach, niczym hiperrealistyczne portrety. Z barokowymi portretami holenderskimi nieraz mia\u0142am do czynienia, jak zna\u0142am przedstawione persony, nie by\u0142y dla mnie zagadk\u0105. Te przede mn\u0105 nale\u017ca\u0142y do dw\u00f3ch obcych mi kobiet i m\u0119\u017cczyzny, ka\u017cda z os\u00f3b wyra\u017ca\u0142a jakie\u015b emocje. Ale ten pierwszy kontakt nie pozwoli\u0142 ich odczyta\u0107. Odesz\u0142am i wr\u00f3ci\u0142am po jakim\u015b czasie: oni jednak \u017cyj\u0105 &#8211; maj\u0105 \u201e\u017cycie\u201d \u2013 to jedno z mo\u017cliwych t\u0142umacze\u0144 tytu\u0142owego <i>Anima. <\/i>Dopiero trzecie podej\u015bcie pozwoli\u0142o rozpozna\u0107 emocje: rado\u015b\u0107, smutek, gniew i strach. Ka\u017cda z postaci je pokazywa\u0142a, ale na sw\u00f3j w\u0142asny spos\u00f3b, intymnie, nie wobec mnie. Ja musia\u0142am w\u0142o\u017cy\u0107 wysi\u0142ek i na wystawie, i potem, by zdoby\u0107 wiedz\u0119 np. o tym, \u017ce aktorzy dostali minut\u0119, by kolejno wyrazi\u0107 ka\u017cde z czterech podanych odczu\u0107. Ja widzia\u0142am tylko dziwny grymas twarzy. Gdzie\u015b zatli\u0142a mi si\u0119 my\u015bl, \u017ce tak w po\u015bpiechu, do\u015bwiadczam ludzi na co dzie\u0144. <\/span><\/span><\/p><p align=\"LEFT\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Mojej nieudolnej percepcji, szczeg\u00f3lnie tych kr\u00f3tszych, kilkunastominutowych film\u00f3w, s\u0142u\u017cy\u0142 te\u017c prosty zabieg &#8211; zap\u0119tlenie obraz\u00f3w video. Wchodz\u0119, kiedy film trwa. Kiedy dobiega ko\u0144ca lub tylko si\u0119 domy\u015blam, \u017ce to fina\u0142, rodzi si\u0119 we mnie potrzeba poznania pocz\u0105tku, a czasem obejrzenia go jeszcze raz i jeszcze raz\u2026 Za ka\u017cdym razem widz\u0119 i zapami\u0119tuj\u0119 co\u015b innego. <\/span><\/span><\/p><p align=\"LEFT\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Najd\u0142u\u017cej trwa\u0142am w Toruniu przy <i>Trzech kobietach<\/i> (<i>Three women<\/i>, 2008) i przy <i>Odwr\u00f3conych narodzinach<\/i> (<i>Inverted Birth<\/i>, 2014). Ostatnie seanse \u015bledzi\u0142am z kartk\u0105 i o\u0142\u00f3wkiem. Wok\u00f3\u0142 film\u00f3w Violi naros\u0142o ju\u017c du\u017co komentarzy i erudycyjnych analiz (nie omieszka\u0142am obci\u0105\u017cy\u0107 plecaka pi\u0119knie wydanym katalogiem), ale ja r\u00f3wnie\u017c potrzebowa\u0142am prze\u0142o\u017cy\u0107 sobie na s\u0142owa to, co widzia\u0142am. To by\u0142y moje pierwsze spotkania z tymi dwoma obrazami video.<\/span><\/span><\/p><p align=\"LEFT\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8730\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/4-1.jpg\" alt=\"\" width=\"3541\" height=\"5325\" \/><\/p><p align=\"LEFT\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8722\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/5.jpg\" alt=\"\" width=\"6016\" height=\"4000\" \/><\/p><p align=\"LEFT\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8731\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/6-1.jpg\" alt=\"\" width=\"3759\" height=\"5654\" \/><\/p><p align=\"LEFT\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8724\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/7.jpg\" alt=\"\" width=\"6016\" height=\"4000\" \/><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: small;\"><i>Three Women<\/i>, kolorowe wideo w wysokiej rozdzielczo\u015bci na p\u0142askim ekranie, 9 min 6 s<\/span><\/span><\/p><p align=\"LEFT\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Schodz\u0119 kr\u0119tymi schodami do podziemi by\u0142ego zboru. W drugim z kolei zaciemnionym pomieszczeniu trwa projekcja (<i>Three Women<\/i>)<i> <\/i>na p\u0142askim ekranie o wysoko\u015bci cz\u0142owieka (9 min. 6 s. \u2013 spokojnie wytrwam). Ale ta szaro\u015b\u0107? Wzrokiem szukam w obrazie czego\u015b, co jest ostre, czego mog\u0119 si\u0119 uchwyci\u0107. Tam kto\u015b stoi. Powoli zaczynam dostrzega\u0107 trzy osoby, kobiety, odwr\u00f3cone ty\u0142em. S\u0105 bose, ich zgrabne cia\u0142a ciasno oblepiaj\u0105 sukienki. Podaj\u0105 sobie r\u0119ce. Wchodz\u0105 w co\u015b jak krople deszczu na szybie, przechodz\u0105ce w strumie\u0144. Zaczynam rozumie\u0107 sk\u0105d ten styl \u201emokrych szat\u201d. Ju\u017c wtedy w jednej z nich dostrzegam \u201ematk\u0119\u201d, w dw\u00f3ch pozosta\u0142ych \u2013 \u201ec\u00f3rki\u201d. Ta pierwsza wysuwa si\u0119 do przodu, przechodz\u0105c przez strumie\u0144 staje si\u0119 widzialna. Oznak\u0105 przemiany jest kolor, kt\u00f3ry wyr\u00f3\u017cnia j\u0105 z szaro\u015bci. Ma pi\u0119kn\u0105 ciemnoniebiesk\u0105 sukni\u0119 w z\u0142ote wzory. Wyci\u0105ga r\u0119k\u0119 po starsz\u0105 dziewczyn\u0119. Jej r\u0119ka, przebijaj\u0105c strumie\u0144, te\u017c staje si\u0119 \u201eprawdziwa\u201d. Powtarza gest matki i wyci\u0105ga z szaro\u015bci \u201esiostr\u0119\u201d. Przez chwil\u0119 wszystkie s\u0105 razem, na twarzy maj\u0105 rado\u015b\u0107. Nagle starsza smutnieje, ostatnie spojrzenia w jasny barwny \u015bwiat, woda poch\u0142ania kolejno \u201ematk\u0119\u201d, potem \u201ec\u00f3rki\u201d, znikaj\u0105 w szaro\u015bci. Id\u0105 we mg\u0142\u0119, w niebyt?, trzymaj\u0105c si\u0119 za r\u0119ce\u2026 Za szybko to wszystko przemin\u0119\u0142o. Jakie one pi\u0119kne! Jakie spokojne! Chc\u0119 na nie patrze\u0107. Mo\u017ce tego w\u0142a\u015bnie do\u015bwiadcza\u0142 Orfeusz kuszony syrenim \u015bpiewem. <\/span><\/span><\/p><p align=\"LEFT\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">I drugi video-art. <i>Odwr\u00f3cone narodziny.<\/i> Ciemna, wsparta na s\u0142upach, nawa g\u0142\u00f3wna zboru ewangelickiego. W g\u0142\u0119bi, tam gdzie chrze\u015bcijanin spodziewa si\u0119 o\u0142tarza, z mroku wy\u0142ania si\u0119 wielki p\u00f3\u0142nagi m\u0142ody m\u0119\u017cczyzna. Jego d\u0142onie unosz\u0105 si\u0119. Skupione \u015bwiat\u0142o ujawnia, \u017ce ca\u0142e jego cia\u0142o oblepia ma\u017a. B\u0142oto? Wzmaga si\u0119 szum kropel. Deszcz? Ale gdzie? Spodziewam si\u0119 go z g\u00f3ry, spodziewam si\u0119, \u017ce i na mnie spadn\u0105 pierwsze krople. Szum wzmaga si\u0119 od do\u0142u, w ci\u0105gu kilku minut narasta, krople, m\u017cawka, ulewa. Od do\u0142u ku g\u00f3rze. Woda wzlatuje z impetem. M\u0119\u017cczyzna zas\u0142ania twarz, zaciska pi\u0119\u015bci. Powoli jego r\u0119ce unosz\u0105 si\u0119. Za kt\u00f3rym razem dostrzeg\u0142am, \u017ce woda zmywa czer\u0144 i ods\u0142ania czerwie\u0144?<\/span><\/span><\/p><p align=\"LEFT\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8719\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/2.jpg\" alt=\"\" width=\"6016\" height=\"4000\" \/><\/p><p align=\"LEFT\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8720\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/3.jpg\" alt=\"\" width=\"6016\" height=\"4000\" \/><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: small;\"><i>Inverted Birth<\/i>, kolorowa projekcja wideo na ekranie, d\u017awi\u0119k stereo z subwooferem, 8 min 22 s, 2014<\/span><\/span><\/p><p align=\"LEFT\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\"> Wtedy zacz\u0119\u0142am my\u015ble\u0107 o konsystencji nie b\u0142ota, lecz farby. Przez moment bezimienny sta\u0142 si\u0119 w moich my\u015blach alegori\u0105 artysty <i>body-painting<\/i>. Teraz nie ma czasu na historycznosztuczne spekulacje, huk wody, cia\u0142o walczy z jej oporem, jest ju\u017c zupe\u0142nie czyste, woda b\u0142yszczy w oblewaj\u0105cym je b\u0142\u0119kicie. M\u0119\u017cczyzna zdaje si\u0119 z trudem \u0142apa\u0107 powietrze. Otwiera d\u0142onie i kieruje twarz ku g\u00f3rze. Modli si\u0119? Jezus Mi\u0142osierny? Strumie\u0144 wody traci na sile, a cia\u0142o rozlu\u017ania si\u0119. Rozkosz wodnej k\u0105pieli? Poza i gesty powt\u00f3rnie odsy\u0142aj\u0105 skojarzenia w sfer\u0119 sacrum. Jeszcze tylko py\u0142 kropli \u201ewkapuje\u201d, tam gdzie pada jego wzrok. Stoi m\u0119\u017cczyzna w pustym wn\u0119trzu, patrzy na wprost, spuszcza g\u0142ow\u0119. Skazany? Znika. To koniec? Ciemny kadr\u2026 r\u00f3\u017cne gradacje czerni\u2026 jeszcze raz chc\u0119 dotrwa\u0107 do ko\u0144ca, by do\u015bwiadczy\u0107 tego fina\u0142u i tego wyciszenia.<\/span><\/span><\/p><p align=\"LEFT\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-8725\" src=\"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/8.jpg\" alt=\"\" width=\"6016\" height=\"4000\" \/><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: small;\"><i>Three Women<\/i>, kolorowe wideo w wysokiej rozdzielczo\u015bci na p\u0142askim ekranie, 9 min 6 s<\/span><\/span><\/p><p align=\"LEFT\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Tak, teraz powinnam rozwin\u0105\u0107 analiz\u0119 ikonograficzn\u0105, ikonologiczn\u0105, w\u0142\u0105czy\u0107 w dyskurs teologi\u0119 i filozofi\u0119, czepia\u0107 si\u0119 kurczowo autorskich tytu\u0142\u00f3w: <i>Trzy Kobiety<\/i> &#8211; jak trzy Gracje; <i>Odwr\u00f3cone narodziny <\/i>&#8211; jak powt\u00f3rne urodziny, narodziny Wenus. Konteksty bli\u017csze i dalsze. Kilka stron naukowego dowodzenia sens\u00f3w dzie\u0142a. Nie zrobi\u0119 tego, pozostawi\u0119 tylko kilka nieudolnych fotografii, Bill Viola prosi si\u0119 o obecno\u015b\u0107 na wystawie, na Takiej Wystawie, kt\u00f3rej si\u0119<i> <\/i>nie zapomni. Ufam, \u017ce ka\u017cdy zrozumie te przyk\u0142ady video-artu, bo ich przekaz jest uniwersalny, ka\u017cdy chcia\u0142by przecie\u017c do\u015bwiadczy\u0107 takiego silnego prze\u017cycia jak bohater tego filmu, by\u0107 tak prawdziwy jak pi\u0119kne i spokojne kobiety, ka\u017cdy my\u015bli o swoim pocz\u0105tki i ko\u0144cu, o trwaniu w czasie, a o tym jest wystawa w Toruniu. <\/span><\/span><\/p><p align=\"LEFT\"><strong><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: medium;\">Wystawa Billa Violi \u201eWizje czasu\u201d w Toruniu (CSW \u201eZnaki Czasu\u201d i Fundacja Tumult) potrwa do 31 grudnia 2025.<\/span><\/span><\/strong><\/p><p align=\"LEFT\">\u00a0<\/p><p align=\"LEFT\"><span style=\"font-family: Aleo;\"><span style=\"font-size: small;\"><span style=\"color: #000000;\">Fot. z archiwum Autorki<\/span><\/span><\/span><\/p><p align=\"LEFT\">\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bernadeta Stano Bill Viola towarzyszy mi od lat, wracam do jego video Przywitanie (The Greeting 1995), kiedy omawiam na wyk\u0142adach ze sztuki nowo\u017cytnej malarstwo Jacopo Pontormo i jego mieni\u0105ce si\u0119 barwami &#8211; colori cangianti \u2013 Nawiedzenie (1528). W 2007 roku w warszawskiej Zach\u0119cie mog\u0142am stan\u0105\u0107 twarz\u0105 w twarz z tym obrazem i pami\u0119tam, \u017ce trudno [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":61,"featured_media":8735,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-8713","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-culture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8713","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/61"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8713"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8713\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8734,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8713\/revisions\/8734"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8735"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8713"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8713"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/diafanitas.uken.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8713"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}